Buigen of barsten langs de polderdijken

Na 3,8 kilometer zwemmen, 180 kilometer fietsen en 10 kilometer hardlopen zegt de ene triatleet tegen de andere: 'Zeg Jan, als we zo doorgaan, dan vermoorden we elkaar....

ROLF BOS

Van onze verslaggever

Rolf Bos

ALMERE

Frank Heldoorn en Jan van der Marel, de twee koplopers tijdens de hele triatlon van Almere, hebben langs de Gooimeer-dijk de eerste 10 kilometer van de marathon afgelegd in 36 minuten. Dat is snel, zeer snel voor een tien kilometer binnen een marathon als onderdeel van de hele triatlon.

Jan van der Marel had bij het wisselen van fiets naar loopschoenen in het stadhuis van Almere géén sokken aangetrokken. Hij was dus eerder weg dan Heldoorn, die wel met aangeklede voeten in de loopschoenen stapte.

Laatstgenoemde moest zich vervolgens haasten om Van der Marel weer in te halen. 'Toen ik bij hem was, dacht ik, we gaan in zíjn tempo verder, maar hij paste zich aan míjn snellere tempo aan. Dan wordt het buigen of barsten, wie houdt dit het langst vol?'

Frank Heldoorn barstte het laatst. Aan het eind van de marathon had hij de meeste lucht over, al scheelde het weinig. Hij finishte zaterdag in 8.02.58, net geen nieuw parkoersrecord.

Fraai duel langs een dijk. De twee meest recente winnaars van de triatlon van Almere, tevens Nederlands kampioenschap hele triatlon, draven samen op. Langs het 5, 10, 21 en 25 kilometerpunt gaat het. De tred van Van der Marel (winnaar in 1996) is langer dan die van Heldoorn (winnaar in 1995), maar het ritme is vrijwel gelijk.

De tellertjes op de fietsen van de volgers - een hele karavaan trapt in het zog van de twee lopers mee - geven zestien kilometer per uur aan. Dat is inderdaad een rap tempo voor een triatlon-marathon.

Jan van der Marel, die in 1996 een parkoersrecord van 8.01.13 vestigde, liep in dat jaar in zijn eentje een tempo van rond de vijftien kilometer per uur.

Maar indertijd had hij nauwelijks tegenstand, was Heldoorn geblesseerd, nu jaagt het tweetal elkaar op. Het parkoersrecord komt binnen bereik. Ook lonkt de magische achtuurgrens, die alleen op het tracé van het Duitse Roth een aantal malen werd gebroken. Daar zwom, fietste en draafde de Belg Luc van Lierde een maand geleden naar de fabuleuze tijd van 7.50.27. De winnaar van de Ironman van Hawaii legde er de triatlon-marathon af in 2.36.49. (Heldoorn had gisteren 2.44 nodig, ook knap.)

Van Lierde is een klasse apart. Bovendien worden, zo beweren kwade tongen, in Roth de buitenbochten gemeten. Triatleten fietsen echter door binnenbochten en dat zou in Duitsland twee of drie kilometer schelen.

'Almere' meet correct. Zegt men. In de polder worden de 3.8 kilometer zwemmen, 180 kilometer fietsen en 42.195 meter lopen ook daadwerkelijk afgelegd. In het Nieuwe Land blijven de fietscomputers niet, zoals in Roth, op 177 kilometer steken.

Maar wat zou het, wereldrecords tellen niet in deze jonge sport, net zomin als er bij de 'gewone' marathon officiële wereldrecords bestaan.

Een 42.195 meter in Rotterdam is niet te vergelijken met diezelfde afstand tussen het Griekse gehucht Marathon en Athene, om maar eens een vergelijking te maken.

Zo heb je ook triatlons en triatlons. In Roth is het parkoers bergachtig, op Hawaii en Lanzarote is het altijd heet, in Embrun moeten er echte cols worden beklommen, rond het vlakke Almere waait, regent en hagelt het op de rechte wegen achter de geluidswallen. Althans, dat laatste was tot voor een jaar of vier het geval: de laatste drie edities van de 'Holland Triatlon' werden onder subtropische omstandigheden afgelegd.

Ook zaterdag scheen de zon weer volop boven de Flevopolder. De ene bidon was nog niet leeggedronken of de volgende moest alweer worden aangereikt. 'Intelligent sportweer', noemde Heldoorn het later terwijl hij onder een paardendeken zat bij te komen. 'Sportweer' waarbij een goed georganiseerde persoonlijke verzorging net dat ene procentje extra kan leveren. Heldoorns hulptroepen fietsten een heuse estafette langs de dijken, met drinkbus en koolhydraten-gel op de bagagedragers.

Hitte was het niet dat de wedstrijd besliste. Heldoorn kon bij het dertig kilometerpunt weglopen bij Van der Marel, omdat deze tijdens de voorafgaande uren de meeste krachten had verspeeld. Vier minuten verloren bij het zwemmen, daarna als een waanzinnige op de fiets achter de rest aan, en toen die eenmaal was ingehaald, talloze malen 'splijtend' gedemarreerd.

Heldoorn maakte natuurlijk ook zijn kilometers op de fiets, maar hij had wel baat bij zijn bij het zwemmen in het Gooimeer opgebouwde voorsprong. 'Ik had vier minuten. Mijn fiets-tactiek was: laat Jan maar komen, laat hem maar uitrazen op de fiets tot hij bij me is. Daarna blijf ik wel bij hem. Maar hij demarreerde vervolgens een paar keer zó hard, dat ik dacht: Jan, dit moet niet te lang duren, want dan heb je me. Maar hij hield steeds net op tijd weer in.'

Van der Marel versus Heldoorn, amateur versus prof. Van der Marel (29) is fulltime ingenieur, hij werkt voor zijn bedrijf de laatste maanden in Duitsland. 's Maandags vliegt hij heen, op de vrijdag komt hij terug. Daarnaast traint hij, misschien wel net zoveel als een 'echte' prof, maar voldoende rust om de training vervolgens te intensiveren ontbreekt.

Zwemmmen - toch als niet zijn geliefde onderdeel- schoot er de laatste maanden zelfs helemaal bij in. De triatleet uit Ter Aar richtte zich meer op de run-bike-run, de duatlon. Het tekort aan watertraining deed hem zaterdag in Almere waarschijnlijk de das om. Hij maakte de achterstand op het rijwiel goed, maar moest die inspanning in de laatste twaalf loop-kilometers bekopen.

Heldoorn (28) is triatleet-prof. Afgestudeerd heao'er, richting international management, maar al jaren alleen maar met zijn sport bezig. Hij zou een leven als Van der Marel niet aankunnen. 'Werken én trainen, verder niks. Dat kan ik niet. Ik train, maar hecht daarnaast ook veel waarde aan sociale aspecten. Ik wil ook wel eens naar een concert van de Osdorp Posse.'

Heldoorn had in de polder de langste adem, maar mede door al dat gejaag ging het parkoersrecord er uiteindelijk niet aan. Het werd een werkdag van meer dan acht uur. In de laatste kilometers ging het tempo behoorlijk omlaag. Heldoorn snelwandelde als een ouwe man naar het bevrijdende lint en de twintigduizend gulden prijzengeld: 'Die marathon had geen kilometer langer moeten duren, de spieren in mijn bovenbenen zijn helemaal kapot.' De Huizenaar bleef ruim een minuut boven de tijd die Van der Marel in 1996 vestigde.

Ook Katinka Wiltenburg - voor de derde achtereenvolgende maal winnares van 'Almere' - verbrak haar eigen record niet. Ze bleef ditmaal ruim boven de negen uur. De kleine Breezandse won vrij gemakkelijk, al had ze nog wel de nodige strijd te leveren met de in Almere sterk debuterende Christine de Wit.

De auto die als prijs was ingezet op het verbreken van het parkoersrecord kon weer terug naar de showroom. Heldoorn: 'Ik zag dat ding trouwens toch niet als auto, maar als een bak geld. Ik ben prof.' Wiltenburg: 'Ik heb het parkoersrecord al tweemaal verbroken. Het kan niet altijd feest zijn.'

Van der Marel (die waarschijnlijk na volgend jaar stopt), Wiltenburg, Martin Breedijk (hij verslikte zich in twee hele triatlons binnen twee weken), Heldoorn - het zijn steeds dezelfde namen die de laatste jaren in Almere bij de 'hele' opduiken. Oldtimer Rob Barel - hij zat in de polder anoniem op een dijkje naar het strijdgewoel beneden te kijken - doet hier niet meer mee. En een jongere, talentvolle generatie richt de pijlen op de Olympische kwart-triatlon.

Kortom, vergrijst de hele triatlon in Nederland? Heldoorn: 'Ik kan die jongere gasten geen ongelijk geven. De commerciële kwart is veel populairder, ja. Maar ík blijf bij die hele. Ik moet altijd denken aan Mark Allen, de legendarische Amerikaanse triatleet. Die heeft ooit gezegd: We gaan in 2000 met z'n allen naar Sydney om daar naar dat kwartje te kijken. Vervolgens reizen we door naar Hawaii, for the real thing.'

Meer over