'Budgetten moeten de andere kant worden opgejaagd'

Sinds gisteren is bekend waar de S in de naam van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport vandaan komt....

Van onze verslaggever

Hans van Wissen

PAPENDAL

Dat onthulde bewindsvrouwe Borst van VWS gisteren op het sportcentrumm Papendal waar haar andere 'onthullingen' tijdens het 'nationale' debat over sport en gezondheid bepaald minder pikant waren. Borst gaat geld vrijmaken om periodiek te laten meten hoeveel (lichaams)beweging de doorsnee Nederlander geniet. En daar bleef het zo ongeveer bij. Haar pleidooi voor het rookvrij en alcoholarm maken van sportkantines noch haar antidoping-betoog mondde uit in voornemens met karkas.

De betekenis van sport voor de volksgezondheid en voor het algeheel welbevinden, is door VWS en Borst thans volledig erkend. Dat is twintig jaar na dato. Destijds werd het nut van beweging al overtuigend door onderzoek in Amerika aangetoond. Maar negen jaar geleden nog achtte het toenmalige ministerie van WVC de meerwaarde van sport niet bewezen.

Inmiddels ramen onderzoekers de maatschappelijke 'winst' van geregelde lichaamsbeweging op 1,6 miljard gulden per jaar. Want hoewel blessurebehandelingen en ziektverzuim ruwweg een miljard kosten, zou de maatschappij zonder sportbeoefening jaarlijks 2,6 miljard kwijt zijn aan medisch ongemak. 'De welzijnsbetekenis', het belang van sport voor de sociale coherentie, is daarbij nog niet gekapitaliseerd.

We moeten dus sportbeoefening bevorderen, zei Borst. Maar we moeten het roken in sportkantines verbieden, en we moeten het overmatige alcoholgebruik in sportkantines tegengaan. Roken en drinken noemde ze een veel groter probleem dan drugsgebruik. Maar de 'georganiseerde' sport kwam, bij monde van de directeur van de hockeybond, Johan Wakkie, terstond in het geweer.

'Hier wordt de vraag gesteld', vroeg hij zich rhetorisch af, 'hoe we inactieven tot bewegen kunnen aanzetten. Maar voor ons, in de georganiseerde sport, is het eerste probleem, zeker in de kleinere sporten, hoe we leden kunnen vasthouden. Ik verwacht enorme knallen in de leeftijdscategorie tussen veertien en zeventien. Die kinderen verdwijnen. Je ziet steeds meer consumentengedrag, individualisering. Iedereen is met zichzelf bezig.'

In een gezelschap van veel gemeentelijk bestuurders, opgeroepen door de NOCNSF-bestuurscommisie had Wakkie op weinig bijval gerekend. Maar zijn voorstel om sportclubs vanuit de overheid meer hulp te bieden ('We moete budgetten de andere kant opjagen'), kreeg bijna unaniem bijval.

Voor Wakkie was het klemmendst dat ouders nog nauwelijks bereid zijn hun kinderen in het sportweekeinde te begeleiden. Dat heeft velerlei oorzaken (scheiding, werk), terwijl de behoefte aan goede begeleiding alleen maar groter is geworden. Niemand bekostigt echter de opleiding van gekwalificeerde krachten. Wakkie zag, de laatste twintig jaar overziend, slechts één goede maatregel van overheidswege: het aanstellen van STK-ers. In de hockeybond zijn nog steeds twintig consulenten Sportief Technisch Kader in dienst maar ze worden intussen niet meer betaald door VWS maar door de clubs zelfs.

Als ouders al hun sportend kind begeleiden, en niet hooguit op het veld droppen, gedragen ze zich volgens Wakkie ook maar al te vaak 'wanstaltig'. Daarom is het volgens hem van het grootste belang dat eindelijk een visie of plan word ontwikkeld waarin overheden, onderwijs en georganiseerde sport in harmonie de maatschappelijke fuctie van sport ook financieel onderschrijven. Maar de gemeenten zijn afgehaakt, moest ook hij, in navolging van minister Borst vaststellen.

Toen Wakkie gisteren door minister Borst werd voorgehouden dat vooral de sport zelf verantwoordelijk is als het gaat om ledenaanwas, voor het bevorderen van lichaamsbeweging en vooral voor het bestrijden van de negatieve bijverschijnselen daarvan, kon hij eigenlijk zijn ergernis niet beteugelen. Wat nu mensen activeren, als je ze niet kunt laten opvangen door gekwalificeerde leiding? Wat nu als de gemeentes ondanks hun brave beleidsmatige belijdenissen steeds meer hun handen terugtrekken?

Meer over