'Btw-verhoging weinig doordacht'

Leg uit waarom specifiek de podiumkunsten het moeten ontgelden, zegt de specialist van de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs.

Victor de Kok

AMSTERDAM De Nederlandse Orde van Belastingadviseurs (NOB) heeft grote bezwaren tegen de plannen van het kabinet-Rutte om de btw op podiumkunsten van 6 naar 19 procent brengen. In een geschreven commentaar stelt de organisatie dat de maatregel onvoldoende is doordacht. Herman van Kesteren, hoogleraar indirecte belasting en specialist bij de NOB: 'Het verhaal achter de btw-verhoging is zwak en inconsistent'.


Waarom zitten de podiumkunsten eigenlijk in een verlaagd btw-tarief?


'Het kabinet-Kok 1 voerde in 1998 de maatregel in om artiesten te compenseren voor de Arbeidstijdenwet. Die wet geef voorschriften over onder meer nachtwerk en zondagsarbeid. Voor artiesten kan die wet financieel nadelig uitpakken, door hun werktijden 's avonds of in de nacht. Daar moest wat tegenover staan, was toen het argument'.


Vindt het kabinet-Rutte die compensatie niet meer nodig?


'Dat is het vreemde. Er worden helemaal geen gronden gegeven die de afschaffing van het verlaagde btw-tarief rechtvaardigen. De maatregel was bedoeld als belastingvoordeel voor de artiest, maar het is onduidelijk of dat voordeel ook daadwerkelijk bij hem terechtkomt. Er zijn meerdere partijen bij een voorstelling betrokken, zoals de gemeenten met subsidies en de podiumhuizen. Het is vaak lastig in te schatten wie nu eigenlijk profiteert. Misschien dachten ze dat het geld bij de verkeerde partijen terecht komt.'


Zou dat een goede reden zijn om de btw te verhogen?


'Dat vind ik niet. Er moet eerst beargumenteerd worden waarom die compensatie niet meer nodig is. Zeker als de verhoging niet volledig aan het publiek kan worden doorbelast. Nu zijn de bezoekers de dupe, want de kaartjes worden duurder. Het argument dat de podiumkunsten met de huidige fiscale wetgeving in een uitzonderingspositie zitten, klopt niet. Andere vormen van cultuuruitingen, zoals bioscoopbezoek en attractieparken, blijven wél in het lage tarief. Juist op deze manier krijgen de podiumkunsten een uitzonderingspositie'.


Wat brengt die uitzonderingspositie?


'Niet veel goeds. Het zal een nadelige concurrentiepositie opleveren. Door de duurdere kaartjes kiest een gezin eerder voor de film Ciske de rat dan voor de musical.


'Ook gaan er kwalificatieproblemen ontstaan. Wanneer val je onder het begrip podiumkunst? Bijvoorbeeld: voor de kermissen is het laagtarief van kracht. Maar geldt dat ook voor de acteurs op die kermis? Of geldt voor hen dan weer het hoge tarief? De belastingdienst en juristen gaan het druk krijgen, de wet wordt onmiskenbaar complexer in plaats van eenvoudiger'.


Wat adviseert u de regering?


'Juridisch kan het allemaal, maar een btw-wijziging moet je onderbouwen. Leg uit waarom specifiek de podiumkunsten het moeten ontgelden. Nu kun je het alleen maar proberen te begrijpen. En als je dit wilt doorzetten, dan moeten de podiumkunsten de tijd krijgen om te wennen aan dit systeem. Maar eigenlijk moet je er helemaal niet aan beginnen. Die 48 miljoen die de btw-verhoging opbrengt, kun je ook binnenhalen door een heffing die minder discriminatoir uitwerkt'.


Herman van Kesteren


Fors minder kaarverkoop bij vrije producenten

De voorgenomen btw-verhoging leidt tot een terugval in kaartverkoop van 13,5 procent bij de vrije producenten. Dat blijkt uit een onderzoek van onafhankelijk bureau APE in opdracht van de Vereniging van Vrije Theaterproducenten (VVTP). 'Samen met de effecten van de crisis betekent dat in drie jaar tijd een terugloop van 30 procent', aldus VVTP-voorzitter Erwin van Lambaart. De Raad van State plaatste al eerder kanttekeningen bij de plannen. De raad wil uitleg van het kabinet.


Meer over