Brussels festival kwetsbaar door tweetaligheid

Ondanks politieke weerstand wordt in mei toch het tweede KunstenFESTIVALdesArts in Brussel gehouden. Maar door de drastische subsidievermindering hebben de organisatoren hun artistieke ambities slechts gedeeltelijk kunnen realiseren....

PETER DE GRAAF

Van onze correspondent

Peter de Graaf

BRUSSEL

Het internationale festival, dat vorig jaar zijn première had, wil in de tweetalige Belgische hoofdstad een brug slaan tussen de Nederlandstalige (Vlaamse) en francofone gemeenschap. Het is een plek waar Franstalige creaties een Nederlandstalig publiek vinden, en andersom. Tegelijkertijd wordt de culturele rijkdom van Brussel en België 'opengesteld voor de wereld'.

Maar de politiek was niet zo tevreden over de eerste editie. De Vlaamse gemeenschap vond het festival te francofoon en te internationaal. De subsidie werd gehalveerd. De Franstalige gemeenschap bleef niet achter en verminderde haar toch al schamele bijdrage eveneens.

Voor festivaldirecteur Frie Leysen waren de politieke controverses juist een reden te meer om koste wat het kost door te drukken. Ze had geen boodschap aan de politici, die aandrongen op een tweejaarlijks evenement. 'Ik beschouw het daarom ook als het festival van de resistentie', verklaarde zij woensdag bij de presentatie in de Brusselse Muntschouwburg.

Het Kunstenfestival is het enige culturele project dat sinds de federalisering van België door beide cultuurgemeenschappen wordt gesteund. De vlijmscherpe taalgrens wordt even vergeten: in beider hoofdstad komen de culturen en talen elkaar tegen. Maar, zo weet ook Freysen inmiddels: 'De kracht van het festival is tegelijkertijd ook zijn fragiliteit.'

Want zodra de 'dorpspolitiek' bij de eerste editie even werd overstegen, kwam de onvermijdelijke politieke tegenbeweging op gang. De twee gemeenschappen kritiseerden het festival en elkaars bijdragen. De bescherming van de eigen identiteit kreeg weer de boventoon: isolement in plaats van integratie.

'Maar de politieke wetmatigheden zijn de onze niet', zegt Freysen strijdbaar. En dus beleeft het KunstenFESTIVALdesArts van 11 tot en met 27 mei zijn tweede editie, met een reeks theater- en dansvoorstellingen, films, lezingen en discussiebijeenkomsten. Faust, Aziatische kunst, nieuw talent en film vormen de vier hoofdonderdelen.

De Belg Thierry Salmon en de Nederlander Theu Boermans (De Trust) begeven zich op een duivels pad, elk met een eigenzinnige Faust-bewerking. In de theaterproduktie van Salmon - vertolkt door een internationaal gezelschap van acteurs, zangers en musici - worden de wegen van een twintigste-eeuwse Faust gevolgd in een stad die de totale desolaatheid nabij is.

De Oostenrijkse schrijver Gustav Ernst heeft voor De Trust het bijna tweehonderd jaar oude geesteskind van Goethe herschreven. In 1995 is Faust een groot kunstenaar die geobsedeerd is door geweld in de samenleving. Hij gebruikt zijn kunst om dit geweld aan de kaak te stellen, maar twijfelt aan de effecten daarvan.

Antwerpenaar Jan Fabre bewerkt drie bestaande danssolo's uit zijn oeuvre tot een nieuwe voorstelling, op live muziek van de Poolse componist Eugeniusz Knapik. De Vietnamese choreografe Ea Sola zoekt in in de dansproduktie Sécheresse et Pluie naar de wortels van haar cultuur en legt daarmee tevens de wonden bloot die de oorlog heeft nagelaten. Ook de Amerikaanse Trisha Brown stelt in Brussel een wereldcreatie voor.

Meer over