nieuws

Brussel wil ontbossing tegengaan met importeisen voor soja, vlees, palmolie, hout, cacao en koffie

De Europese Commissie wil met striktere milieuregels voor de import van soja, vlees, palmolie, hout, cacao en koffie de ontbossing en vernietiging van land in de wereld tegengaan. Bedrijven die deze producten op de Europese markt plaatsen, moeten garanderen dat ze op duurzame wijze geproduceerd worden.

Marc Peeperkorn
Een palmolieplantage naast een afgebrand stuk bos in Zuid-Kalimantan, Indonesië. Beeld Reuters
Een palmolieplantage naast een afgebrand stuk bos in Zuid-Kalimantan, Indonesië.Beeld Reuters

Met de woensdag gepresenteerde voorstellen wil de Commissie niet alleen verdere vernietiging van bossen en biodiversiteit voorkomen. De voorstellen vormen ook een antwoord op de kritiek dat Europa goede sier maakt met mooie milieuregels, maar via import elders de planeet en het klimaat verder aantast. ‘We moeten thuis, maar ook daarbuiten onze verantwoordelijkheid nemen’, aldus eurocommissaris Timmermans (Green Deal) bij de presentatie.

‘Als we een ambitieuzer klimaat- en milieubeleid van onze partners verwachten, moeten we onze export van vervuiling en bijdrage aan ontbossing tegengaan’, zei commissaris Sinkevicius (Milieu). Op de klimaattop de afgelopen twee weken in Glasgow beloofde een honderdtal landen (inclusief de EU-lidstaten) de ontbossing voor het eind van dit decennium een halt toe te roepen.

Milieuorganisaties als Greenpeace en de Groenen in het Europees Parlement noemen de Commissievoorstellen ‘te zwak en vol met gaten’. Ze zouden meer producten moeten omvatten (zoals rubber en maïs), meer gebieden (ook savannes) en meer sectoren (financiële organisaties).

CO2-opvang

Sinds 1990 ging er ruim 420 miljoen hectare bos verloren, een oppervlakte groter dan de EU, voor een flink deel door landbouw. Bossen spelen een belangrijke rol bij het opvangen van CO2, het broeikasgas dat de klimaatverandering aanjaagt.

De Commissie kiest vooralsnog alleen voor regels voor soja, vlees, palmolie, hout, cacao en koffie omdat de productie daarvan het meest bijdraagt aan de ontbossing. Brussel sluit echter niet uit dat de lijst met producten op termijn wordt uitgebreid.

Een bedrijf dat deze goederen naar Europa wil halen, moet zich ervan verzekeren dat ze niet zijn geproduceerd op recentelijk ontbost land (voor 2021) dan wel grondig verziekt land. Als alternatief kan gelden dat het bedrijf aantoont dat zijn leveranciers conform de wetten van het exporterende land werken.

Bedrijven moeten precies nagaan uit welk land en van welk stuk land hun goederen komen. Hoe risicovoller het land qua ontbossing, hoe strikter de vereisten voor het bedrijf om zeker te stellen dat de export het milieu niet schaadt. Het is aan de EU-landen om bedrijven te bestraffen als blijkt dat ze de regels overtreden. De lidstaten en het Europees Parlement moeten de voorstellen goedkeuren.

Afval

Naast maatregelen om ontbossing te voorkomen, scherpt de Commissie ook de regels voor de export van afval aan. Afval mag alleen nog naar landen worden gebracht die daar toestemming voor geven, en het moet ter plekke duurzaam worden verwerkt. De afvalexporteurs dienen te garanderen dat de verwerkingsinstallaties door een onafhankelijke toezichthouder worden gecontroleerd. Het verminderen van afvalexport past in het streven van de EU naar een circulaire (hergebruik)economie.

Tot slot presenteerde de Commissie een nieuwe grondstrategie om de grondkwaliteit in Europa te verbeteren. Eerder onderzoek toonde aan dat 60 tot 70 procent van de grond niet in goede conditie verkeert. Veel grond is vervuild, verzilt en verarmd. Gezonde grond is van groot belang van de biodiversiteit en als opslagplek voor CO2. Wetsvoorstellen komen na overleg met de lidstaten.

Over de grondstrategie zijn de Groenen positief. GroenLinks-europarlementariër Eickhout wijst erop dat als de Commissie en de lidstaten grondverbetering serieus nemen, ze het huidige Europese landbouwbeleid – goed voor circa 30 procent van het EU-budget – drastisch moeten verduurzamen.

Meer over