Nieuws

Brussel verliest belastingzaak tegen Amazon: geen bewijs van illegale staatssteun Luxemburg

Het Europees Hof van Justitie vernietigt het oordeel van de Europese Commissie dat Luxemburg oneigenlijk belastingvoordeel gaf aan de Amerikaanse online-winkel Amazon. Het Hof-arrest is een klap voor Commissaris Vestager (Concurrentie), die al jaren een eind probeert te maken aan speciale belastingconstructies – zogenoemde tax rulings – die neerkomen op illegale staatssteun.

Een kantoor van Amazon in de Amerikaanse staat Colorado. Beeld AP
Een kantoor van Amazon in de Amerikaanse staat Colorado.Beeld AP

Het Hof maakte afgelopen woensdag korte metten met het Commissie-oordeel uit 2017 dat Amazon nog 250 miljoen euro achterstallige belasting verschuldigd is aan Luxemburg. Brussel heeft niet aangetoond dat Amazon een oneigenlijk fiscaal genoot, aldus het Hof. In een tweede arrest over belastingvoordeel in Luxemburg voor de energiegroep Engie (120 miljoen euro naheffing), kreeg de Commissie wel gelijk.

Vestager liet in een reactie weten het Amazon-arrest ‘zorgvuldig te zullen bestuderen’, ze kan eventueel in beroep gaan bij het Hof. Luxemburg en Amazon toonden zich ingenomen met het oordeel van de rechter.

De zaak tegen Amazon was een blikvanger omdat Vestager ervan beschuldigd wordt haar pijlen eenzijdig op Amerikaanse bedrijven te richten (Amazon, Apple, Google, Microsoft). Volgens de Commissie betaalde Amazon geen belasting tussen 2006 en 2014 over driekwart van alle winst die Amazon in Europa behaalde. De winst werd weggesluisd via een aparte Luxemburgse holding - een ‘lege huls’ volgens de Commissie - die geen belasting hoefde af te dragen in het Groothertogdom. Met deze fiscale constructie vervalsten Amazaon en Luxemburg de concurrentie, aldus Vestager in 2017.

Amazon en Luxemburg stapten naar het Hof in Luxemburg en kregen gelijk. Kort samengevat zegt het Hof dat de Commissie niet heeft aangetoond dat de speciale holding een lege huls is en dat Amazon oneigenlijk fiscaal voordeel genoot.

Dood en belastingen

De Commissie probeert sinds 2014 belastingontwijking door multinationals via belastingconstructies in lidstaten harder aan te pakken. ‘Benjamin Franklin, een van de grondleggers van de Verenigde Staten, zei dat er twee zekerheden zijn in het leven: de dood en belastingen. Ik zou daar een derde aan willen toevoegen: belastingontwijking. Maar ik ben niet helemaal pessimistisch: afgelopen vijf jaar heeft de EU veertien wetten aangenomen - met unanimiteit - om belastingontwijking tegen te gaan. De burger eist het’, zie Vestager vorig jaar hierover in een interview met de Volkskrant.

Sinds 2014 onderzocht de Commissie duizenden belastingconstructies in de lidstaten. Dergelijke afspraken tussen bedrijven en de fiscus op zich zijn niet verboden maar ze moeten dan wel voor alle bedrijven op gelijke wijze gelden. Veel landen lokken grote bedrijven met op maat gesneden fiscale regelingen wat de concurrentie vervalst. Door zo’n belastingvoordeel te bestempelen als illegale staatssteun, omzeilt de Commissie het probleem dat ze vrijwel niets te zeggen heeft over nationale belastingstelsels.

Het resultaat van de hardere aanpak is niet eenduidig, getuige de uitspraken over Amazon en Engie. Eerder haalde Vestager bakzeil in de vooralsnog prominentste zaak, die tegen Apple. De Commissie oordeelde dat Ierland de Amerikaanse techgigant oneigenlijk belastingvoordeel had gegeven en eiste een naheffing van 13 miljard euro. Apple en Ierland waren het hier niet mee eens, stapten naar het Hof en wonnen hun zaak. Vestager heeft beroep aangetekend.

Starbucks

De Commissie verloor ook het proces tegen koffiebrander Starbucks dat in Nederland te weinig belasting zou betalen. De eis van de Commissie voor een naheffing van circa 25 miljoen euro, werd door het Hof afgewezen. Hier tekende Vestager geen beroep aan.

Succesvoller was ze bij een zaak tegen Fiat dat oneigenlijk belastingvoordeel zou krijgen (20-30 miljoen euro) van Luxemburg. Hier gaf het Hof haar gelijk, Fiat en Luxemburg hebben beroep aangetekend. In een fiscale voordeelregeling van België voor bedrijven, oordeelde het Hof dat de Commissie die bedrijven individueel moet aanpakken, dat heeft ze inmiddels gedaan. Verder lopen er nog twee onderzoeken van de Commissie naar vermeend oneigenlijk fiscaal voordeel in Nederland voor Nike en Ikea.

Vestager benadrukte na het Hof-arrest dat haar onderzoek naar belastingconstructies, de lidstaten aanzet hun fiscale regelingen aan te passen. Ze verwees ook naar de nieuwe Amerikaanse plannen voor een minimale winstbelasting voor grote bedrijven en de EU-plannen voor een digitaks voor internetreuzen. ‘Alle bedrijven moeten een eerlijke belasting betalen’, aldus Vestager.

Meer over