nieuws

Brussel: dwangsom tegen Poolse kneveling rechtsstaat

De Europese Commissie wil met een boete afdwingen dat Polen de omstreden tuchtkamer tegen kritische rechters ontmantelt. De Commissie vroeg vanmorgen het Europees Hof van Justitie om zo’n dwangsom op te leggen.

Commissievoorzitter Von der Leyen: ‘De rechten van EU-burgers moeten op dezelfde manier verzekerd zijn, waar ze ook wonen.' Beeld AFP
Commissievoorzitter Von der Leyen: ‘De rechten van EU-burgers moeten op dezelfde manier verzekerd zijn, waar ze ook wonen.'Beeld AFP

Het is de nieuwste stap in de strijd om de rechtsstaat tussen Brussel en Warschau, ingezet door de vorige Commissie door Commissaris Timmermans. Recente schriftelijke toezeggingen van Polen gaan de Commissie niet ver genoeg. ‘De rechten van EU-burgers moeten op dezelfde manier verzekerd zijn, waar ze ook wonen’, zei Commissievoorzitter Von der Leyen.

De Commissie had Polen eerder gevraagd de tuchtkamer – die gevuld is met regeringsgezinde rechters – af te schaffen of fundamenteel aan te passen. Volgens de Commissie ondermijnt Warschau met die tuchtkamer de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. Dat is in strijd met de EU-wetten. Omdat Polen aanvankelijk weigerde iets te doen, stapte de Commissie naar het Hof dat op 14 juli de Commissie gelijk gaf.

Druk verhogen

Medio augustus beloofde Warschau een aantal wijzigingen, maar volgens de Commissie doen die geen recht aan de Hof-uitspraak van juli. Om de druk op Polen te verhogen vraagt de Commissie nu aan het Hof om Polen een dwangsom op te leggen voor elke dag dat het land niet voldoet aan de in de uitspraak geformuleerde eisen. Het Hof bepaalt de hoogte van de dwangsom, in eerdere zaken liepen die op tot 100 duizend euro per dag.

Het is niet de enige ruzie over de rechtsstaat tussen Brussel en Warschau. Ook andere Poolse wetten staan volgens de Commissie haaks op de EU-wetten. Het Poolse Constitutionele Hof buigt zich momenteel over de kwestie of Poolse wetgeving niet zwaarder moet wegen dan de Europese. Volgens de Commissie is dat in strijd met de EU-rechtspraak die zegt dat het Hof de finale arbiter is bij de toepassing van Europese regels.

De Commissie overweegt ook hier financiële sancties omdat een politiek aangestuurd rechtssysteem de juiste besteding van EU-geld kan verhinderen. Met Hongarije vecht Brussel eenzelfde gevecht uit.

Meer over