Reacties overlijdenJeroen Brouwers

‘Brouwers bouwde taalkathedralen. Daarom is hij ook de auteur die het populairst is bij andere auteurs’

Voor veel schrijvers was Jeroen Brouwers een inspirator, voor sommigen zelfs een vaderfiguur. Vijf vrienden en auteurs vertellen over hun bijzondere band met de schrijver.

Bo van Houwelingen
Tom Lanoye in 2021.  Beeld Pauline Niks
Tom Lanoye in 2021.Beeld Pauline Niks

Lisa Kuitert - Hoogleraar Boekwetenschap aan de UvA, correspondeerde tussen 1994 en 2007 met Jeroen Brouwers

‘Kleine cadeautjes waren het, de brieven van Jeroen. Ze arriveerden in geknutselde enveloppen, zelfgemaakt van een folder of een oude kalender. En ze gingen over allerlei persoonlijke verwikkelingen. Over de liefde, relaties, maar ook over zijn schrijfwerk, hij was toen met Geheime kamers bezig. Toen ik dat las herkende ik veel uit zijn brieven. Jeroen was een polemist en maakte met iedereen ruzie, maar onze briefwisseling was warm en gezellig. Hij sloot vaak af met: ‘Kus op je koon’.

Sander Blom - Uitgever van Jeroen Brouwers sinds 2017

‘Dat zo’n grote, zo’n succesvolle schrijver nog onzeker kon zijn. Dat raakte mij, die bescheidenheid. Het manuscript van Cliënt E. Busken had hij al bijna bij het vuilnis gegooid. Uiteindelijk won hij er de Libris Literatuurprijs mee. Hij was ontzettend blij. Vooral ook met het prijzengeld, liet hij me weten. Het is een schande dat hij nooit de P.C. Hooftprijs heeft gewonnen. Echt een faux pas. Hij was een van Nederlands grootste schrijvers, een scherpe denker en een warm mens.’

Dimitri Verhulst - Schrijver

‘De grote Eén. Dat is Brouwers voor mij. Hij is mijn literaire vader. De toewijding waarmee hij schreef. Niks hoela-hoepen op tv, geen flauwe columns in de krant, nee, schrijven, écht schrijven. Hij wist het Nederlands, die moeilijke, stugge taal, met leestekens cadans en ritme te geven. Ik ben enorm schatplichtig aan hem. Bij elke ontmoeting met hem had ik knikkende knieën. Ik ben de snotneus die altijd tegen de reus Brouwers zal blijven opkijken.’

Maarten ’t Hart - Schrijver en vriend van Brouwers tussen 1978 en 1990

‘We schreven elkaar ellenlange brieven. Over de boeken die we gelezen hadden, over ons werk en over het leven zelf. Soms belde hij me midden in de nacht om me de les te lezen; vond ‘ie dat ik iets niet goed had gedaan. Ik bezocht hem af en toe met Maarten Biesheuvel. Ik zie ons nog zitten in zijn keuken, Jeroen bakte eieren. En dan maar roddelen over het literaire wereldje. Dat deden we misschien nog wel het meest.’

Tom Lanoye - Schrijver

‘Brouwers leerde me: stijl is alles. Zonder stijl schrijf je niets meer dan boodschappenlijstjes. Nee dan Brouwers. Die bouwde taalkathedralen. Daarom is hij ook de auteur die het populairst is bij andere auteurs. We hebben allemaal van hem geleerd. Hij heeft van ons betere schrijvers gemaakt. Hij was kritisch, hij maakte ruzie, maar hij had gelijk. Zijn polemisch werk is ongeëvenaard. Toch vind ik zijn boek De laatste deur, over zelfdoding van schrijvers, het allerbest. Een aangrijpend werk. Ontroeren, ook dat kon Brouwers.’

Meer over