nieuws

Broekers-Knol overleeft motie van wantrouwen voor interview over ‘braindrain Afghanistan’

Demissionair staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Asiel, VVD) heeft in de Tweede Kamer een motie van wantrouwen overleefd. De door SP-Kamerlid Jasper van Dijk ingediende motie kreeg steun van Denk, Partij voor de Dieren, BBB, PVV en Forum voor Democratie.

Ankie Broekers-Knol ging woensdag diep door het stof vanwege haar uitspraken over de opvang van Afghanen in Nederland. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Ankie Broekers-Knol ging woensdag diep door het stof vanwege haar uitspraken over de opvang van Afghanen in Nederland.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Broekers-Knol haalde zich afgelopen weekend de woede van een groot deel van de Tweede Kamer op de hals door uitspraken in een interview in het AD. Over de situatie in Afghanistan zei zij: ‘Ik denk dat je goed in de gaten moet houden dat je niet zorgt voor een braindrain van het land.’

Zij maakte in het vraaggesprek ook een rekensom op basis van de 23 duizend mails die de overheid heeft ontvangen van Afghanen die nog naar Nederland willen komen. ‘Als dat allemaal afzonderlijke personen zijn, en als die allemaal hun gezin willen meenemen, dan zijn dat 100 duizend mensen. Mijn eerlijke antwoord is nee. Dat kunnen we niet aan. Dat is problematisch.’

Motie van afkeuring

Aan het eerdere aftreden van de ministers Sigrid Kaag (Buitenlandse Zaken, D66) en Ank Bijleveld (Defensie, CDA) ging een motie van afkeuring vooraf. Die betrof het hele kabinetsbeleid inzake de trage overkomst van Afghaanse vluchtelingen naar Nederland. Coalitiepartij ChristenUnie steunde die motie.

Kaag en Bijleveld (een dag later) trokken daaruit de consequenties. Broekers-Knol bleef zitten. Ze vond dat het demissionaire kabinet met hun aftreden voldoende verantwoordelijkheid had genomen en zei in het AD de motie als ‘een gele kaart’ te hebben opgevat.

Volgens Van Dijk was het interview haar tweede gele kaart. ‘En twee maal geel – u weet wat dat betekent.’ Maar dit keer steunde de ChristenUnie niet. GroenLinks gaf de staatssecretaris ‘een laatste kans’ maar, zo zei GL-Kamerlid Corinne Ellemeet, ‘u tergt mijn fractie tot het uiterste’.

‘Kwaadaardig’

Aan de stemming ging een fel debat vooraf. Kamerlid Marieke Koekkoek (Volt) zei: ‘Taal doet er toe. Deze staatssecretaris voedt bewust het angstbeeld over vluchtelingen.’ PvdA-Kamerlid Kati Piri verweet Broekers-Knol dat zij ‘op een bierviltje 100 duizend Afghaanse vluchtelingen bij elkaar had gerekend’. Farid Azarkan van Denk vond de uitspraken van Broekers-Knol kortweg ‘kwaadaardig’.

Ook coalitiepartijen spaarden Broekers-Knol niet. CDA-Kamerlid Anne Kuik sprak van een ‘dom interview, een beetje borrelpraat, en weinig empathisch'. Volgens Anne-Marijke Podt, nieuw D66-Kamerlid, was ‘het draagvlak voor asielzoekers hiermee niet gebaat'. CU-Kamerlid Don Ceder zei het interview ‘ten zeerste af te keuren'. Alleen PVV-Kamerlid Gidi Markuszower en JA21 Kamerlid Derk Jan Eppink vonden dat de staatssecretaris simpelweg ‘de waarheid’ had gesproken.

Broekers-Knol redde haar positie door ruiterlijker dan in een verklaring van afgelopen zondag door het stof te gaan. Ze zei de uitspraak over een braindrain te betreuren. Ook had ze zich niet moeten laten verleiden om antwoord te geven op een ‘als dan’-vraag, wat haar tot de gewraakte 100 duizend bracht.

De staatssecretaris zei dat ze haar bezorgdheid had willen overbrengen over de noodsituatie in de opvang van asielzoekers die in Nederland is ontstaan. Ook de noodopvang in Goes is inmiddels vol, en het moment van crisisopvang nadert binnen enkele dagen. De 11 duizend statushouders die in de asielcentra vastzitten houden veel capaciteit bezet, omdat zij niet kunnen doorstromen naar permanente huisvesting in gemeenten.

Wat de Kamer uiteindelijk over de streep trok, was de toezegging van Broekers-Knol dat zij ‘naar letter en geest’ alles zal doen wat de Kamer heeft gevraagd om Afghanen die voor Nederland hebben gewerkt een veilige aftocht te bieden. Die wens is op 18 augustus vastgelegd in een aangenomen motie van D66-Kamerlid Salima Belhaj. Voor zover bij de evacuatie problemen met asielverlening ontstaan, stelt de motie, moeten alle achterblijvers als ‘risicogroep’ worden aangemerkt.

Meer over