Broedplaatsen stellen zwaar teleur

Het is zo'n discussie die de artistieke gemoederen regelmatig verhit: kan creativiteit door overheidssubsidie worden gestimuleerd? Ja, zeggen de voorstanders: zorg voor randvoorwaarden, zoals betaalbare woon-en werkruimte....

Eens in de zoveel tijd wordt de kwestie weer op scherp gezet. De gemeente ontruimde in de jaren negentig immers de meeste gekraakte vrijplaatsen waar kunstenaars werkten. De kunstwereld was in rep en roer: nu zou alle creativiteit de nek worden omgedraaid. Dat argument bleek te werken. Creativiteit is immers een imago van de stad, dus kwam de gemeente met een wonderlijke oplossing: het projectbureau Broedplaatsen.

Inmiddels verdeelt dit gemeentelijke bureau al weer enige jaren subsidie aan atelierpanden. En de vraag is flink: er is nu 28 miljoen euro uitgedeeld, en 450 goedkope ateliers zijn gerealiseerd. Nu lijkt de tijd van verantwoording aangebroken, en presenteren zich elf offici broedplaatsen in het bolwerk van de wel heel erg gevestigde orde: Arti et Amicitiae.

Broedplaatsvisite is een variatie op de jaarlijks terugkerende Visite, een presentatie van kunstenaarsinitiatieven. Een goed plan, want wat gebeurt er nu eigenlijk in die veelbediscussieerde broedplaatsen?

Op die vraag is echter geen antwoord te vinden. Althans, dat mag je hopen, want de broedplaatsen leveren op de tentoonstelling geen sprankelend visitekaartje af. Synergie, dat hoopte de samensteller dat in de broedplaatsen zal ontstaan: een verrassende samenwerking van disciplines. Maar juist dat ontbreekt hier.

Zeker, video-dia-en fotopresentaties van broedplaatsen als Xpositron en Marci Panis laten zien dat er in hun gebouwen veel gebeurt, vooral op het gebied van theater, dans, vormgeving, fotografie en muziek. En ook animatieserie Poppentje en popgroep Caesar werken in een broedplaats.

Maar het is wel erg mager om van artistieke activiteit alleen wat registraties te zien. Het gaat hier echter vooral om beeldende kunst, en van wat er op dat gebied te zien is, ligt de kwaliteitslat niet bijster hoog. Rijkshemelvaartdienst komt met oeroude krakerslol: meubels van weggegooide voorwerpen. Kunstplint Florijn en Kraijenhoff komen met een aantal knullige schilderwerkjes. Het eerder verrassende Space for Artists heeft in een campingtent een videootje gezet.

Natuurlijk, ook kunstenaars als Fiona Tan werken in de broedplaatsen, en een portrettenserie van Andrea Ri hangt er mooi bij, maar de presentatie van hun broedplaats Brouwershuis is als geheel toch ook weinig interessant.

Misschien ligt het aan de opdracht van de presentatie: de werken moesten een nieuwe bruisende wereld van kunst tonen, ontstaan dankzij de broedplaats.

Maar de realiteit zal eerder andersom zijn: af en toe komen er goede kunstenaars bovendrijven die dankzij de broedplaatsen betaalbaar kunnen werken. Die krijgen we echter via andere tentoonstellingen te zien. En dat is al heel wat.

Meer over