Broedertwist en godsdienstgeschillen

De oude tegenstellingen stammen uit de negentiende eeuw, vertelt Johan Frieswijk, historicus bij de Fryske Akademy in Leeuwarden...

Het Bildt is een van de weinige gebieden in Friesland waar echt grote boeren zaten. De meesten van hen pachtten hun land van grote landeigenaren. De arbeiders kwamen in opstand tegen de lage lonen en slechte omstandigheden. ‘Zij verenigden zich in ‘Broedertrouw’, de eerste arbeidersvereniging van Nederland. Broedertrouw ging ten onder toen de landeigenaren, veelal uitwonende Friese adel, het de boeren verbood Broedertrouw-leden in dienst te nemen. Maar de arbeiders lieten het er niet bij zitten en richtten een nieuwe vereniging op. Daar waren ze in het diepste geheim lid van.’

Maar er speelt volgens Frieswijk nog iets anders mee. ‘Veel boeren zijn hervormd, terwijl de gereformeerde kerk over het algemeen meer een arbeiderskerk is. Op het Bildt kun je een scheidingslijn trekken tussen het onkerkelijke westen en het zeer gereformeerde oosten. Nij Altoenae ligt daar precies tussenin. Ik kan me voorstellen dat zulke historische tegenstellingen heel gevoelig liggen.’

Meer over