Brits en Iers parlement akkoord met anti-terreurwetten

Met door sommigen als 'draconisch' omschreven nieuwe anti-terreurwetgeving in de hand, gaan Groot-Brittannië en Ierland vanaf vandaag de laatste terroristen in Noord-Ierland te lijf....

BERT WAGENDORP

Van onze correspondent

Bert Wagendorp

LONDEN

Hoewel in beide kamers weerstand bestond tegen de verstrekkende maatregelen en de snelheid waarmee de Criminal Justice (Terrorism and Conspiracy) Bill werd geïntroduceerd, gingen het Britse Lagerhuis en Hogerhuis er donderdag mee akkoord. Het Ierse parlement stemde dezelfde dag in met een nieuwe wet.

De nieuwe wetten zijn gericht tegen de splintergroeperingen die de vrede in Noord-Ierland blijven bedreigen, de Real IRA, de Continuity IRA, de INLA (drie afsplitsingen van het Iers Republikeins Leger) en de loyalistische LVF. De Real IRA was verantwoordelijk voor de bomaanslag in Omagh, waarbij bijna drie weken geleden 28 mensen omkwamen en 220 gewonden vielen. Die aanslag was de directe aanleiding voor invoering van de nieuwe wetgeving.

De wetgeving waarmee Groot-Brittannië tot dusver de terreur aan banden trachtte te leggen dateert uit 1971. Zij zou de politie en rechterlijke macht te weinig mogelijkheden bieden om terroristen snel achter de tralies te krijgen. Met de nieuwe wet wordt dat veel gemakkelijker.

Als één politieagent getuigt dat een verdachte zich aan terrorisme schuldig heeft gemaakt, geldt dat al als bewijs. Zwijgen kan tegen de verdachte worden gebruikt. En justitie krijgt het recht eigendommen van veroordeelden te confisqueren.

Tijdens het debat in het Lagerhuis, waarvoor de kamerleden van vakantie waren teruggeroepen en dat duurde van woensdagmiddag drie uur tot donderdagochtend zeven uur, kreeg de regering veel kritiek te verwerken. Volgens sommige parlementsleden gaat de nieuwe rechtsgang in tegen internationale mensenrechtenverdragen.

'Deze wetgeving is zeer gevaarlijk', zei Labours voormalige Noord-Ierlandwoordvoerder Kevin McNamara. Volgens hem krijgt de politie met de nieuwe wet veel te veel macht en dreigt het gevaar dat onschuldigen worden veroordeeld.

Labourparlementariër John McDonnell zei de indruk te hebben dat ambtenaren van het ministerie van Binnenlandse Zaken 'hebben zitten wachten op een gebeurtenis als die in Omagh, om deze verstrekkende wetgeving erdoor te drukken'.

Zijn collega Chris Mullins, een ander invloedrijk Labour-kamerlid, zei dat de nieuwe wet 'enorme gevaren voor fouten en misbruik' in zich heeft.

De oude linkse activist Tony Benn vond dat de regering alle democratische regels met voeten had getreden door de snelheid waarmee de nieuwe wetgeving in het parlement werd gebracht. De tekst van de Criminal Justice Bill kwam dinsdag voor de kamerleden beschikbaar, minder dan 24 uur voor de behandeling ervan. Benn: 'Het is zoals de Opperste Sovjet vroeger werd opgedragen de instructies van het Centraal Comité goed te keuren.'

Behalve tegen het terrorisme in Noord-Ierland, richt de nieuwe wet zich ook tegen het vanuit Groot-Brittannië organiseren van terroristische activiteiten in het buitenland.

Tony Benn vroeg zich naar aanleiding daarvan af of zijn steun aan het ANC, ten tijde van het apartheidsregime in Zuid-Afrika, onder de nieuwe wetgeving illegaal zou zijn geweest.

Maar een poging van enkele Labourleden om de behandeling van de nieuwe wet tegen te houden werd woensdagnacht met een meerderheid van 374 stemmen verworpen.

Een meerderheid van de kamerleden kon zich vinden in de woorden van premier Blair, die zei dat 'deze buitengewone maatregelen nodig zijn om de laatste recalcitrante, verraderlijke groeperingen op te ruimen'. Blair beloofde dat de nieuwe wetgeving jaarlijks door het parlement zal worden geëvalueerd.

Dat het Ierse parlement akkoord ging met soortgelijke wetgeving, wordt gezien als een georkestreerde poging van beide regeringen om de eensgezindheid in de strijd tegen het Noord-Ierse terrorisme te benadrukken. De Ierse premier Ahern noemde de maatregelen 'draconisch maar noodzakelijk'. De nieuwe Ierse wet geldt voorlopig tot 2000.

De politie in Noord-Ierland en Ierland kent de namen van de meeste leden van de kleine terroristische organisaties, maar kon tot dusver moeilijk actie tegen hen ondernemen vanwege de gecompliceerde bewijsvoering.

Donderdag werd verwacht dat vandaag, als de nieuwe wetgeving van kracht wordt, onmiddellijk arrestaties zullen worden verricht onder vermoedelijke leden van Real IRA, CIRA, INLA en LVF.

De Britse en Ierse regering kregen donderdag de steun van de IRA in hun pogingen met name de Real IRA een kopje kleiner te maken. Het opperbevel van de IRA eiste donderdag dat de terreurgroep zichzelf binnen veertien dagen opheft. Gebeurt dat niet, dan volgen 'maatregelen'.

Alle leiders van de '32 Counties Sovereignty Committee', de politieke tak van de Real IRA, kregen deze week bezoek aan huis van IRA-leden, die hen opdracht gaven hun politieke activiteiten te staken en hun verzet tegen het vredesakkoord op te geven.

Volgens sommige leden van het comité werden daarbij doodsbedreigingen geuit. Een van de leiders van het comité is Bernadette Sands, de zuster van 'IRA-heilige' Bobby Sands, die in 1981 in de Maze-gevangenis overleed na een langdurige hongerstaking.

Meer over