Brenger van hoop, efficiency en winst

MC Groep..

Carlijne Vos

Lelystad ‘Het runnen van een compleet ziekenhuis is echt wat anders dan een paar privéklinieken leiden’, waarschuwden vrienden zorgondernemer Loek Winter (50) toen hij met zijn MC Groep in februari 2009 de failliete IJsselmeerziekenhuizen overnam.

‘Ze hadden gelijk’, zegt Winter nu bijna een jaar later. ‘Het is complexer; we moeten tot in de diepste krochten van het bedrijf doordringen om de boel hier op een rationele manier te kunnen gaan aansturen. Maar het is gelukt. We zijn al uit de rode cijfers.’

De MC Groep van Loek Winter is nu bijna een jaar eigenaar van de voormalige IJsselmeerziekenhuizen in Lelystad en Emmeloord. Na een lange periode van onzekerheid gloort er weer hoop. ‘Het vertrouwen komt weer terug’, zegt Caroline Sarelse, hoofd van de afdeling interne geneeskunde in MC Zuiderzee, de nieuwe naam van het ziekenhuis in Lelystad. ‘Toen Winter kwam dachten we: eerst zien, dan geloven. Men was beschadigd door alle onzekerheid.’

Bij orthopedisch chirurg Anne Jan Swieringa sloeg de aanvankelijke scepsis om in vertrouwen toen hij hoorde dat Winter zelf met de MC Groep 5 miljoen euro in het ziekenhuis stopte. ‘Toen dacht ik: dan zet ik ook mijn schouders er weer onder.’ In de periode daarvoor had ook hij overwogen op te stappen. ‘Nu ben ik met mijn gezin hier naartoe verhuisd.’

De IJsselmeerziekenhuizen gingen eind 2008 failliet door mismanagement. Het eigen vermogen was in korte tijd verdampt en de zorg was op sommige punten al jaren ondermaats. In september van dat jaar kwam het proces in een stroomversnelling toen de sterk verouderde operatiekamers werden gesloten vanwege problemen met de luchtkwaliteit. Voor het personeel leek het doek definitief te vallen, totdat de MC Groep zich meldde als mogelijke overnamekandidaat.

Een nieuwe periode van onzekerheid brak aan toen de overheid niet bereid bleek de MC Groep financiële steun te geven. Pas toen minister Klink het ziekenhuis in Lelystad een ‘systeemziekenhuis’ noemde dat niet mocht omvallen, klaarde de lucht op. Mét steun van de overheid – die tot aan 2014 een balanssteun toegezegd van 18 miljoen euro – en zorgverzekeraar Achmea die voor twee jaar omzet garandeerde, kon Winter in februari 2009 aan de slag.

Toen De MC Groep in februari aantrad, waren inmiddels al 300 van de ruim 1.200 medewerkers opgestapt vanwege de maandenlange onzekerheid over het voortbestaan van het ziekenhuis. Een tiental ‘disfunctionerende’ medisch specialisten moest opstappen en 55 managers werden de laan uitgestuurd. ‘We wilden de handen aan het bed behouden en de mensen die ze met bureaucratie van het werk houden, ontslaan’, zegt Winter.

De belangrijkste kostenbesparing bereikte hij bij de leveranciers. Dat aantal werd teruggesnoeid van 1.400 naar 400 en bovendien werden fikse kortingen bedongen. ‘Vroeger kwamen hier voor één apparaat vijf leveranciers langs om met het halve ziekenhuis te praten. En dan moest iedereen het nog met elkaar eens worden. Denk maar niet dat die leveranciers na al die tijdsinspanningen nog happig waren om kortingen te geven.’

Volgens Winter valt nog veel meer te besparen op inkoop. Zo’n 20 tot 30 procent, schat hij. ‘Dat zet zoden aan de dijk, want 40 procent van de omzet wordt besteed aan leveranciers en materialen.’

Op de werkvloer werd de harde sanering van MC Groep aanvankelijk met argusogen gevolgd. ‘We waren bang dat we met een commerciële eigenaar alleen nog maar heel zakelijk moesten gaan denken’, zegt Sarelse. ‘Dat we alleen nog rendabele dingen mochten gaan doen en patiënten niet langer als mensen mochten zien.’

Die vrees bleek ongegrond, zeggen Sarelse en haar collega Marijke Adrichen van de afdeling orthopedie nu. ‘Loek komt soms hard over, maar we hadden wel zo’n type bestuurder nodig. Hij is een echte aanjager.’ Maar hij is ook open en benaderbaar. ‘Ik loop zo bij hem binnen als er wat is’, zegt Sarelse. ‘Vroeger waren hier alle deuren potdicht’, aldus Adrichen.

De keuze voor een private investeerder was bewust, vertelt Klaske Boersma, klinisch chemisch analist en sinds 1995 lid van de ondernemingsraad. Ook het St Jansdal in Harderwijk had interesse getoond maar de OR zag niets in een publieke partner. ‘We waren bang voor een tweede Emmeloord. Dat wij een soort tweede polikliniek van Harderwijk zouden worden, zoals destijds was gebeurd met het ziekenhuis in Emmeloord na de fusie met Lelystad.’

De OR was wel gecharmeerd van een bedrijfsmatige aanpak. ‘Een beetje efficiënter werken, daar is niets mis mee’, zegt Boersma. De nieuw ingeslagen weg pakt goed uit. Het eerste jaar is positief afgesloten, de omzet groeit, medisch specialisten keren terug en de MC Groep werkt aan regionale allianties. ‘Dat moet ook wel, want we zijn te klein om alleen in deze polder te overleven’, aldus Boersma.

De MC Groep is onder meer een samenwerking aangegaan met de zelfstandige oogkliniek Zonnestraal aan de overkant van de straat. In Dronten is een gezamenlijke polikliniek opgezet met het St Jansdal uit Harderwijk.

De MC Groep van Winter heeft ‘de grond flink losgewoeld’, is de algehele opinie. ‘Nu moeten we de zwakke punten benoemen’, zegt Sarelse.

Die zijn er legio. Er is een grote achterstand in investeringen op het gebied van ict, apparatuur en opleiding van de verpleegkundigen.

Adrichen vindt de werkdruk op haar afdeling nu erg hoog. ‘Het is fijn dat we nu rechtstreeks rapporteren aan de directie (er zijn twee managementlagen verwijderd), maar misschien is in de toekomst wel weer een beetje meer ondersteuning nodig.’

Maar de afdelingshoofden twijfelen er niet aan dat het nieuwe bestuur gehoor geeft aan hun wensen als dat nodig is. ‘Als we ons verzoek maar kunnen onderbouwen.’

Winter erkent dat hij nu pas toekomt aan het bedrijf zelf. ‘In het begin ging alle aandacht uit naar de processen die te maken hadden met de transactie. Ik kreeg dan ook een déjà vu toen ik Victor Muller (de topman van Spyker, red.) bezig zag met de overname van Saab. De man weet nog niets van het bedrijf dat hij koopt.’

Carlijne Vos

Meer over