Breda wacht op besluit in kantoor versus kasteel

‘Bewerkte’ foto’s, enquêtes, krantenadvertenties: geen middel blijft onbeproefd in de Bredase ruzie om een kasteel...

‘Het beeld bestaat dat we een betonnen kantoorgebouw direct naast het kasteel bouwen, omgeven door een parkeerterrein vol auto’s’, verzucht dijkgraaf Joseph Vos van het waterschap Brabantse Delta. ‘De tegenstanders hebben foto’s in krantenadvertenties en flyers gezet die gemanipuleerd zijn. Veel mensen zijn op het verkeerde been gezet.’

Een van die tegenstanders is Dorine Verheyden. ‘Het waterschap zet daar een kantoorkolos neer, liefst 165 meter lang, van oor tot oor, van het dal van de Mark tot het Mastbos. Die rechte betonwand vormt een extreem contrast met het renaissancekasteeltje.’ Verheyden is secretaris van de Vereniging Vrienden van het Markdal en buitenplaats Bouvigne. ‘Dat past helemaal niet. Dat is een ernstige aantasting van cultuurhistorische waarden en natuurwaarden.’

Waterschap Brabantse Delta, sinds 1973 trotse eigenaar van het landgoed Bouvigne, wil enkele oude kantoorgebouwen op het landgoed vervangen door een modern, transparant kantoor.

Het gemeentebestuur moet binnen een paar weken beslissen of er een monumentenvergunning wordt verleend. De Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten, Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant en de welstandscommissie van Breda hebben al positieve adviezen uitgebracht. Maar volgens een gemeentewoordvoerder is er nog geen beslissing genomen.

‘De stad is in opstand’, aldus Verheyden. De vereniging Vrienden van het Markdal – rond carnaval opgericht – telt al ruim 1050 leden. Onder hen bekende Bredanaars als oud-minister van Verkeer en Waterstaat Tjerk Westerterp, en Aad Oudborg, eigenaar van keukenapparatenfabriek Princess.

De vereniging liet onderzoeksbureau Interview-NSS een peiling verrichten onder de Bredase bevolking. Daaruit blijkt dat ruim 75 procent van de Bredanaars tegen het nieuwbouwplan van het waterschap is.

Maar dijkgraaf Vos nuanceert die uitkomst. Veel mensen weten niet hoe de nieuwbouw eruit komt te zien en dat ze in de plaats komt van bestaande, vervallen gebouwen. ‘Tijdens de kastelendag zijn hier 6.000 mensen geweest. 95 Procent zei bij het zien van de plannen: o, is dit het nou?’

Met twee paginagrote advertenties in dagblad BN/De Stem hebben de Vrienden van het Markdal aandacht gevraagd voor de dreigende verkwanseling van cultureel erfgoed en natuurgebied. Maar die dure campagne, gesteund door vermogende Bredanaars, heeft kwaad bloed gezet bij andere stadsgenoten.

Pierre Dubois opende enkele dagen geleden op internet een blog over de strijd om Bouvigne, onder de naam Tegenactie op Tegenactie. Volgens de initiatiefnemer trekken de tegenstanders ‘werkelijk alles uit hun verband’.

Kasteel Bouvigne dateert uit de vijftiende eeuw en kwam in 1614 voor anderhalve eeuw in handen van de prinsen van Oranje. In 1930 kocht de gemeente het kasteel om te voorkomen dat de toenmalige eigenaar het zou slopen. Daarna was het vooral in gebruik voor vormingswerk.

Als de plannen van het waterschap doorgaan, zal Bouvigne in oude luister worden hersteld, vertelt dijkgraaf Vos. Zo wordt de lanenstructuur, zoals te zien op een eeuwenoude prent aan de wand van de blauwe zaal van kasteel Bouvigne, zo veel mogelijk hersteld en wordt er een boomgaard aangelegd. De tuinen worden op historisch verantwoorde wijze gerenoveerd. En het kantoorgebouw respecteert de zichtlijnen.

‘De nieuwbouw is een verrijking voor Bouvigne’, aldus de dijkgraaf. Helemaal niet, vinden de Vrienden van het Markdal. Volgens hen is de keuze tussen boe (koeien in het land) of bah (auto’s voor kantoorkolos): ‘Bahvigne nee! Bouvigne ja!’

Meer over