Nieuws

Braziliaans dispuut over kiessysteem naar kookpunt: Bolsonaro noemt rechter Hooggerechtshof ‘hoerenzoon’

De Braziliaanse president Jair Bolsonaro heeft vrijdag een van de rechters van het Braziliaanse Hooggerechtshof en tevens de voorzitter van hoogste verkiezingstribunaal, Luís Roberto Barroso, een ‘hoerenzoon’ genoemd. Dat deed de extreemrechtse president tijdens een ontmoeting met aanhangers voorafgaand aan een toespraak voor ondernemers in het zuiden van Brazilië.

De Braziliaanse president Jair Bolsonaro. Beeld AFP
De Braziliaanse president Jair Bolsonaro.Beeld AFP

De uitspraak van Bolsonaro werd live uitgezonden op Bolsonaro’s Facebookpagina. De post werd later verwijderd, maar er worden nog steeds kopieën gedeeld op sociale media.

Zonder daarvoor ook maar enig bewijs te leveren, beweert Bolsonaro al geruime tijd dat het kiessysteem van zijn land kwetsbaar is voor fraude. Hij heeft het vooral voorzien op de elektronische stemmachines die in Brazilië worden gebruikt om een stem te registreren. Die zouden volgens hem eventuele hertellingen ontvankelijk maken voor fraude en daarom moeten worden vervangen door papieren stembewijzen. De president dreigde eerder de verkiezingen van 2022 af te gelasten als de papieren stembewijzen niet worden toegestaan en riep zijn aanhang diverse malen op om de straat op te gaan om daarvoor te demonstreren.

Ook heeft Bolsonaro meermaals gezegd dat er bij de verkiezingen van 2018, waarbij hij tot president werd gekozen, is gefraudeerd. Ondanks oproepen van Barroso, de voorzitter van het verkiezingstribunaal (TSE), heeft Bolsonaro nooit bewijs kunnen geven voor die beweringen. Volgens critici zijn zijn uitspraken bedoeld om twijfel te creëren bij de bevolking, zodat het makkelijker wordt voor Bolsonaro om zich niet neer te leggen bij een eventuele verkiezingsnederlaag in 2022. Naar verwachting is hij dan verkiesbaar voor een tweede termijn. Bolsonaro dreigde een voor hem ongunstige uitslag mogelijk niet te accepteren.

‘Corruptie en bandeloosheid’

Bolsonaro heeft het al tijden gemunt op Barroso, vooral sinds de voorzitter van het hoogste kiestribunaal TSE onlangs na eigen onderzoek liet weten dat van verkiezingsfraude in het huidige kiessysteem geen sprake is. Ook zei Barroso dat juist de papieren stembewijzen fraude en het verkopen van stemmen in de hand werken. ‘Het Hooggerechtshof wil de corruptie en bandeloosheid terug’, zei Bolsonaro vrijdag behalve zijn grove belediging van de rechter verder nog. Voorzitter van het Hooggerechtshof Luiz Fux liet donderdag weten dat ‘een aanval op een van ons, een aanval op het hele Hof’ is, waarna hij een voor volgende week gepland overleg met Bolsonaro annuleerde.

Momenteel behandelt het Braziliaanse Congres een voorstel van Bolsonaro om de papieren stembewijzen weer in te voeren. Donderdag stemde een speciale Kamercommissie daartegen. Kamervoorzitter Arthur Lira, een bondgenoot van de president, wil het voorstel nu behandelen in een plenaire zitting. Naar verwachting haalt het voorstel het ook niet in de Kamer, waar een drie vijfde meerderheid nodig is voor wijzigingen in de grondwet.

Het hoogste verkiezingstribunaal doet inmiddels onderzoek naar de president vanwege de ongefundeerde uitspraken van Bolsonaro over fraude bij de verkiezingen. Bij het Hooggerechtshof loopt een onderzoek naar de president vanwege het mogelijk verspreiden van nepnieuws.

Meer over