Branieventje met open kijk op het leven

Hij is een destructieve driftkikker die onnavolgbare scheldkanonnades produceert. Maar hij kan ook ontzettend blij worden van een getekende cirkel....

Het continu brabbelende mannetje uit lijn kwam tot leven in filmpjes die voornamelijk in de jaren tachtig door de VPRO zijn uitgezonden. De animaties van tweenhalve minuut verschenen altijd bij verrassing, als er een gaatje in de programmering viel.

La Linea is vanaf zijn geboorte in 1972 met zo'n honderd filmpjes in veertig landen op de televisie en in de bioscoop te zien geweest, maar tot nu toe was er buiten Italirijwel niks over hem bekend. In Nederland verdween hij tien jaar geleden van het scherm. Het kleine Berlijnse bedrijfje Monitorpop Entertainment heeft de kleine druktemaker teruggebracht. Het tweede deel van de complete La Linea-reeks is net verschenen en later dit jaar volgt de derde en laatste dvd.

De even eenvoudige als geniale formule van La Linea is bedacht door Osvaldo Cavandoli, een voormalig technisch ontwerper bij Alfa Romeo. Aan het begin van elk filmpje verschijnt de hand van Cavandoli in beeld die in witte lijn het mannetje tekent. Bij zijn voeten vloeit hij over in een horizontale streep: de grond waarover hij loopt. De eerste seconden van elk filmpje verlopen altijd hetzelfde: het mannetje rekt zich uit, slaakt een tevreden zucht en begint al neuri te wandelen - altijd naar links, en begeleid door sappige cocktail-jazz. Dan houdt de lijn plotseling op. Het mannetje valt bijna in het gat om vervolgens wild gesticulerend en verontwaardigd te gaan schelden tegen zijn tekenaar.Die bevindt zich altijd rechtsboven buiten beeld.

Steeds voorziet Cavandoli zijn creatie van abstracte vormen, bestaande voorwerpen, vervoersmiddelen, dieren of andere personages waar het naamloze mannetje gegarandeerd een conflict mee krijgt. Als La Linea een roeibootje krijgt, gaat hem dat al gauw niet snel genoeg, dus na aandringen bij de tekenaar scheurt hij later met een buitenboordmotor over het water. De gashandel breekt af, het mannetje maakt verschrikte geluiden en de golven worden zo hoog dat hij beurtelings boven en onder uit beeld verdwijnt.

Zo brengt Cavandoli de wildste acties met uiterst minimale middelen in beeld. De abrupte stemmingswisselingen van zijn creatie benadrukt hij door simpelweg de vaste helderblauwe achtergrond te veranderen in groen, rood of grijs.

Een essenti onderdeel van La Linea is zijn stem. Het branieventje spreekt een van Italiaans afgeleide brabbeltaal die door iedereen begrepen kan worden.

In het begin deden er geruchten de ronde dat de stem van La Linea met electronica gemaakt werd, of dat het achterstevoren uitgesproken Arabisch zou zijn. Maar de spetterende woede-uitbarstingen en kreten van opperste verrukking zijn puur natuur, en afkomstig van man: nasynchroniseur Carlo Bonomi. Op dvd twee is hij heel even te zien in een bonustrack, waarin hij vertelt dat hij de La Lineastem altijd deed voor vrienden als hij 'een halvegare uit de voorstad' wilde imiteren.

De interesses en reacties van La Linea zijn primair en soms zelfs een tikje ordinair. Zodra hij een voorwerp tegenkomt, wijst hij ernaar en begint hij erover te ouwehoeren tegen zijn tekenaar. Maar onder alle geschreeuw schuilt een goed hart. Met zijn open kijk op het leven, nieuwsgierigheid en eerlijke emoties is La Linea aantrekkelijk voor kinderen, maar minstens even leuk voor volwassenen. En zijn strakke design maakt hem hip en tijdloos tegelijk.

Meer over