ColumnBert Wagendorp

Boycot WK en Winterspelen? Gaat niet gebeuren, want dictators hebben de sport nodig en de sport dictators

null Beeld

De Britse krant The Guardian volgt de voorbereidingen op het WK voetbal van 2022 in Qatar nauw­gezet. En dan vooral de prijs die honderdduizenden arbeidsmigranten uit landen als India, Pakistan en Nepal ervoor betalen. Dinsdag meldde de krant dat het aantal doden onder 2,1 miljoen buitenlandse arbeiders – die je ook ­gewoon moderne slaven mag noemen – is opgelopen tot ­minstens 6.851. De telling is niet compleet, het zijn er meer.

Qatar had de arbeidsmigranten nodig toen de zandbak in december 2010 op corrupte wijze – en na een knappe lobby van Ronald de Boer – de organisatie van het WK binnenhaalde. Het inwonertal van Qatar steeg sindsdien met 750 duizend, tot 2,4 miljoen. De nieuwkomers worden ingezet bij de bouw van zeven stadions, een WK-vliegveld, wegen, ov, WK-hotels en een nieuwe stad waar de finale wordt gespeeld.

Dat de arbeidsmigranten onmenselijk worden behandeld, was al langer bekend. Dat er slachtoffers vallen bij de bouwwerkzaamheden ook. Maar de getallen die nu naar buiten zijn gekomen, zijn nieuw. Volgens de WK-organisatoren betreft het in de meeste gevallen ‘natuurlijke doodsoorzaken’. De fatale gevolgen van lange werkdagen in temperaturen die kunnen oplopen tot 50 graden worden daar ook toe gerekend. Het WK zelf zal vanwege de moordende hitte in november worden ­gespeeld, maar de bouw van de stadions (met airco) gaat onder alle barre omstandigheden door.

De KNVB heeft vanwege alle kritiek een symposium ‘mensenrechten en sport’ georganiseerd en gesproken met Amnesty ­International en Human Rights Watch. De bond wil dat een mensenrechtentoets wordt toegevoegd aan de eisen waaraan een organiserend land moet voldoen én zal in gesprek gaan met de internationals. Oranje-aanvoerder Virgil van Dijk zal een regenboogaanvoerdersband dragen als vorm van protest.

Maar daar gaat het straks niet meer over, als Nederland eind maart de eerste drie wedstrijden voor de WK-kwalificatie speelt, tegen Turkije, Letland en Gibraltar. Dan gaat het over de opstelling. Zoals het ook over de opstelling ging toen Nederland in 1978 een bijdrage leverde aan de wereldwijde promotie van de Argentijnse moordenaars die in dat jaar het WK organiseerden. Als het WK ooit wordt georganiseerd in Syrië en wordt geopend door serial killer al-Assad, zal het ook over de opstelling gaan. De doden worden bedekt onder de opstelling.

De kracht van sportevenementen is dat ze alle gruwelijk­heden die even verderop worden begaan als sneeuw voor de zon doen verdwijnen. Daarom zijn ze ook zo populair onder dictators en andere politieke schurken. Qatar verwacht dat het zijn imago van autocratische, intolerante, mensenrechtenschendende en ondemocratische staat dankzij het WK zal weten op te poetsen. Daar betaalt het land 187 miljard euro voor.

Er is ongetwijfeld een bestuurslid van de wereldvoetbalbond Fifa te vinden dat na afloop wil verklaren dat het het ­beste WK ooit was. Als Nederland de finale haalt, staat onze ­koning in de pauze jofel een grote, koele pils te drinken met de Fifa-voorzitter. Niet met emir Tamim bin Hamad al-Thani, het staatshoofd, want die mag geen alcohol.

D66’er Sjoerd Sjoerdsma pleitte donderdag voor een Nederlandse boycot van de winterspelen in Beijing vanwege de Chinese genocide op de Oeigoeren. De discussie over een boycot van het WK zal ook weer oplaaien. Het gaat geen van beide gebeuren. Rijke dictators kunnen niet zonder grote sportevenementen, de sport kan niet zonder rijke dictators. Sport heeft zich allang uitgeleverd aan corrupte miljarden. Morele bezwaren? Moraal is een lastige sta-in-de-weg van naïeve dromers.

Meer over