Bouwfraude is walhalla voor advocatuur

Tientallen advocaten staan klaar om voor ministeries, gemeenten en provincies geld weg te halen bij de bouwwereld. Ook die heeft zich juridisch ingegraven....

De bouwfraude wordt wat betreft de strafzaak tegen vier bedrijven en twaalf aannemers een langdurige affaire, die advocaten geen windeieren zal leggen. Een voorzichtige rekensom wijst uit dat in 2005 de rekening uitkomt op circa 2,3 miljoen euro, als 18 advocaten van januari tot april veertig zittingsdagen in Rotterdam moeten volmaken. Bij die berekening blijven de voorbereidingen sinds 2002, de getuigenverhoren en de inzet van medewerkers en stagiaires buiten beschouwing.

Prominent vertegenwoordigd zijn toonaangevende strafrechtkantoren als Stibbe, Sjöcrona-Van Stigt, De Roos en Pen, Wladimiroff en Waling, maar ook het Groningse Plas en Bossinade. Een tweede deel van de rechtszaak betreft het zogeheten corruptiedeel, waarin zeven ambtenaren als verdachten gelden.

Het kantoor dat op dit moment de meeste civiele bouwfraudezaken onder zijn hoede heeft, is Pels Rijcken in Den Haag, ook wel bekend als 'de landsadvocaat'. Twee advocaten, Maarten van Rijn en Gert van 't Hof, en een batterij medewerkers en stagiaires, houden zich bezig met de gezamenlijke megaclaim die de stichting Regres Bouwnijverheid voor de sector in petto heeft.

In deze stichting zijn zeventig gemeenten vertegenwoordigd die menen door de bouwbedrijven te zijn benadeeld. Zij maken deel uit van de 173 plaatsen die voorkwamen in de schaduwboekhouding van Koop Tjuchem en zijn in sommige gevallen na overleg met hun huisadvocaat aangesloten bij de stichting. Alleen de gemeente Amsterdam opereert zelfstandig .

Meer dan 250 gemeentelijke zaken zijn nu via de stichting in behandeling, waarvan zes juridische procedures tegen 42 aannemers als proefproces gelden. Hoe lang al deze zaken gaan duren weet niemand. Eerst moet duidelijk worden of de Raad van Arbitrage of de rechter zich erover gaat buigen. De stichting kan daarom nog niet becijferen wat de juridische bijstand gaat kosten. Maar dat het in de miljoenen zal lopen, lijdt geen twijfel.

Dan zijn er nog de getroffen provincies, waterschappen en zogeheten 'bouwministeries' (Rijkswaterstaat, Defensie, Justitie en Landbouw) die ook Pels Rijcken hebben ingeschakeld om geld bij de bouwbranche weg te halen. Volgens Sybe Schaap, voorzitter van de Unie van Waterschappen, zijn de advocatenkosten de reden voor de waterschappen en gemeenten om 'gezamenlijk juridisch op te trekken'. 'Zo beperk je de kosten', zegt hij. 'En sta je sterker tegen de bouwbranche. Dat zorgt voor proceduredruk waardoor de zaak zo snel en goedkoop mogelijk wordt afgehandeld. Zo houd je de kosten laag.'

Wat de bouwondernemingen betreft, die zijn meer verspreid over de advocatenbranche. Als vanzelf gaat het daarbij ook om grote kantoren als Houthoff Buruma, De Brauw Blackstone Westbroek, Loyens Loeff, CMS Derks of Allen en Overy.

In sommige gevallen wordt er binnen een kantoor gewerkt met geïntegreerde advocaten-bouwteams die de zaak behandelen: een combinatie van een bouwrecht-, mededingings- en een strafrechtadvocaat. In andere gevallen geldt een samenwerking tussen advocaten van meerdere kantoren.

De brancheverenigingen AVBB of Vianed zeggen op geen enkele manier de leden juridisch te adviseren of te verwijzen naar bepaalde kantoren. De vierhonderd bedrijven die het nu aan de stok hebben met de Nederlandse Mededingingsautoriteit hebben veelal hun eigen advocaat.

Oud-VNO-topman Hans Blankert bemiddelt namens deze beklaagde aannemers met de NMa. Hij wordt bijgestaan door vier advocaten, en kan de hulp inroepen van negen kantoren die op hun beurt weer afzonderlijke bouwondernemingen vertegenwoordigen.

Een van de bekendste mededingingsadvocaten in de bouwfraude-affaire is E. Hordijk Pijnacker van de Brauw Blackstone Westbroek. Hij vindt het 'populistisch' om te zeggen dat de advocatuur profiteert van de bouwfraude-affaire. 'Wij kijken professioneel naar de zaak en zijn er niet voor om zoveel mogelijk binnen te harken. Er wordt over veel banden gespeeld, denk maar aan de claims, het OM en de NMa. Er zijn veel geschillen, dus is er veel bijstand nodig.'

Meer over