Bouwbedrijven vormen één groot kartel

Het Openbaar Ministerie verdenkt honderden bouwbedrijven van het maken van illegale prijsafspraken. Het OM baseert zich op de schaduwboekhouding van bouwer Koop Tjuchem waarin 600 bedrijven worden genoemd.

Dit betekent volgens bronnen rond het onderzoek dat de wegenbouwbedrijven ook de aanleg van prestigieuze projecten als de Betuwelijn, de hogesnelheidslijn HSL en de verbreding van rijkswegen in de Randstad onderling hebben verdeeld. Het gaat hier om een investering van tientallen miljarden euro's aan gemeenschapsgeld.

Justitie vermoedt bovendien dat vele bouwbedrijven een schaduwboekhouding hebben waarin de afspraken zijn vastgelegd. Als justitie de zaak rond krijgt, zou daarmee het grootste kartel van Nederland zijn blootgelegd. De woordvoerder van het Openbaar Ministerie geeft geen commentaar.

De eerste conclusies van het OM bevestigen eerdere vermoedens over de enorme omvang van de bouwfraude. Bij het begin van het onderzoek eind vorig jaar werd in de Tweede Kamer gesproken over een geschatte 'maatschappelijke schade' van 500 miljoen euro.

De bouwfraude werd toentertijd hevig ontkend door de bouwbedrijven. De laatste maanden werd echter duidelijk dat er bij grote infrastructurele projecten, zoals de rijksweg A 5 en parkeerfaciliteiten rond het Gelredome, illegale prijsafspraken werden gemaakt. Ook is gebleken dat er geheime fondsen bestaan die worden gebruikt voor het onderling verrekenen van die illegale prijsafspraken.

De branchevereniging voor bouwbedrijven AVBB reageert geschokt op de conclusie van het Openbaar Ministerie. 'De omvang van de zaak heeft veel partijen in de bouw in negatieve zin verrast. Dit is heel slecht voor de beeldvorming van de bedrijfstak', aldus een woordvoerder. 'Wij vrezen dat er door de lopende onderzoeken en de parlementaire enquête nog meer van deze verhalen naar buiten komen.'

Eind vorig jaar begon het OM een onderzoek naar de bouwfraude in opdracht van minister Korthals van Justitie. Aanleiding hiervoor was de schaduwboekhouding die door voormalig Koop Tjuchem-werknemer Ad Bos was overgedragen.

Onder leiding van drie officieren van justitie zijn op dit moment zo'n twintig gespecialiseerde rechercheurs van de FIOD-ECD en de KLPD met het onderzoek bezig.

Begin maart heeft justitie op 45 plaatsen in Nederland huiszoeking gedaan. Bij bijna alle grote bouwbedrijven, waaronder HBG, Koninklijke Wessels Stevin, Heijmans, Strukton, Boskalis en Koop Tjuchem, viel de politie toen binnen.

De bouwbedrijven zouden zich schuldig hebben gemaakt aan omkoping, valsheid in geschrift en oplichting.

Daarnaast heeft justitie de werkplekken van een aantal ambtenaren doorzocht. Vier overheidsdienaren van Rijkswaterstaat en de provincie Zuid-Holland worden op dit moment verdacht van corruptie.

Het ministerie van Verkeer en Waterstaat, de grootste opdrachtgever van infrastructurele projecten, laat weten niet over informatie te beschikken die op bouwfraude wijst. 'We hopen dat de onderzoeken van justitie en de Nederlandse Mededingingsautoriteit en de parlementaire enquête duidelijkheid verschaffen', aldus een woordvoerder.

Half augustus begint de parlementaire enquête Bouwfraude met de openbare verhoren.

www.volkskrant.nl/bouwfraude

Meer over