Bouterse

MAANDAG begint de strafzaak tegen Desi Bouterse. De sterke man van Suriname wordt verdacht van het leiding geven aan een drugskartel en van cocaïnetransporten....

De zaak is uitzonderlijk omdat nooit eerder een buitenlands politiek leider in Nederland werd vervolgd en omdat bij de beslissing te gaan vervolgen, politieke argumenten een rol hebben gespeeld. Hoewel betrokkene dat ontkent, mag worden aangenomen dat oud-minister van Justitie Hirsch Ballin groen licht gaf voor de jacht op Bouterse in de verwachting dat diens berechting tot heil zou strekken van de Surinaamse gemeenschap. Bouterse moest politiek worden uitgeschakeld door middel van het strafrecht.

In politiek opzicht heeft de vervolging tot nu toe voornamelijk averechts gewerkt. Bouterse is zich onder dreiging van de strafzaak juist actiever met de Surinaamse politiek gaan bemoeien. De toch al kwetsbare relatie tussen Suriname en Nederland heeft daardoor grimmiger vormen aangenomen. De huidige impasse in de ontwikkelingsrelatie is daar het rechtstreekse gevolg van.

Vanuit juridisch oogpunt is de zaak tegen Bouterse niet eenvoudig. Hoewel het dossier suggereert dat justitie een harde zaak heeft, komt het bewijs voor een groot deel van anonieme getuigen. Hun getuigenissen zijn zwaar belastend, maar klinken soms ook ongeloofwaardig en bevatten tegenstrijdigheden. Gelet op de strenge eisen die het Europees Mensenrechtenhof stelt aan de acceptatie van bewijs door anonimi, is het de vraag of de rechtbank tot veroordeling kan komen.

De vervolging van Bouterse is daarom met reden een krankzinnig avontuur genoemd. Als Bouterse vrijuit gaat, zal dat alom worden ervaren als een blamage voor justitie en ook aanzienlijke politieke gevolgen hebben. Bouterse, voorzitter van de grootste regeringspartij, zal zegevierend zijn anti-Nederlandse campagne voortzetten en zijn populariteit en invloed zullen stijgen.

Als Bouterse wordt veroordeeld, zal hij bij het beschaafde deel van de internationale gemeenschap zijn laatste restje aanzien hebben verspeeld. Maar er is geen garantie dat zijn binnenlandse politieke rol zal zijn uitgespeeld, en al helemaal niet dat de Surinaamse overheid de strafexecutie op zich zal nemen. Met verve zal hij zich als slachtoffer afficheren van neo-koloniale Hollandse bemoeizucht.

Het proces kan slechts de morele genoegdoening verschaffen dat het recht zijn loop heeft gehad. Afgezet tegen de dubbele doelsteling waarmee de zaak tegen Bouterse is begonnen, betekent dat hoogstens een halve overwinning.

Meer over