Bouterse wil zuiver blazoen

Desi Bouterse vervult nu twee weken zijn droombaan, het presidentschap, en hij sticht volop verwarring. Een week voor zijn plotselinge ziekte nodigde de Surinaamse president een van zijn grootste vijanden, oud-minister van Justitie en Politie Chandrikapersad Santokhi, uit voor een gesprek op zijn kantoor.

Stieven Ramdharie

Bouterse sprak, tot verbazing van menigeen, zelfs zijn steun uit voor Santokhi’s kandidatuur voor een topfunctie in het Inter-Amerikaanse drugsbestrijdingsorgaan.

‘Het is de nieuwe weg’, zei de president over zijn opmerkelijke gebaar van verzoening. En die nieuwe weg houdt ook in dat zijn regeerploeg, deels gerekruteerd uit gerespecteerde financiële kringen, binnenkort de peperdure, gehuurde dienstterreinwagen zal worden ontnomen. Het geld kan immers beter worden besteed. Zelfs de regering-Venetiaan, die verstandig financieel beleid predikte, was nooit zo ver gegaan.

Symbolische voorbeelden

Het zijn slechts twee symbolische voorbeelden die aangeven hoe Bouterse, drugsveroordeelde en hoofdverdachte van de Decembermoorden, schijnbaar niet meer voldoet aan het beeld dat de wereld al dertig jaar van hem heeft.

De verwarring onder zijn tegenstanders is zelfs zo groot, dat een van de prominentste 8 Decembernabestaanden, Henri Behr, hem het voordeel van de twijfel gunt en niet wil uitsluiten dat Bouterse zich van zijn goede kant wil laten zien.

‘Hem bevechten en een ‘Nederlandse houding’ aannemen, zal averechts werken en leiden tot isoleren en afglijden’, betoogt Behr die benadrukt dat een substantieel deel van de nabestaanden er ook zo over denkt. ‘We hebben alleen maar nare ervaringen met hem. Maar misschien is een goede ervaring met hem ook mogelijk.’

Charmeoffensief

Wat voert de nieuwe Desi Delano Bouterse in zijn schild? Is hij bezig met een charmeoffensief of wil de president oprecht afrekenen met het verleden? ‘Hij wil goed doen’, zeggen veel Surinamers – niet alleen zijn aanhangers – over de verzoening propagerende Bouterse.

Hoewel het nog te vroeg is om te concluderen dat Bouterse ‘het licht heeft gezien’, biedt zijn begin lichte hoop. De ex-legerleider beseft dat hij uiteindelijk, ook in Nederland en de VS, zal worden beoordeeld op zijn concrete daden en beleid.

Corruptiebestrijding tot speerpunt maken van het kabinetsbeleid, is bijvoorbeeld een lovenswaardig streven. Maar Bouterse weet ook dat de Surinamers nauwlettend in de gaten houden of zijn vertrouwelingen, onder wie velen uit de omstreden jaren tachtig, gaan meeprofiteren van de miljoenencontracten, zoals in de goudmijnbouw, die zijn kabinet in de komende vijf jaar zal afsluiten.

Vertrouwenwekkende benoemingen

Bouterses vertrouwenwekkende benoemingen, zoals op het ministerie van Financiën (Wonny Boedhoe) en de Centrale Bank (Gilmore Hoefdraad), worden nog altijd geprezen. Maar Suriname zit niet te wachten op berichten dat straks de ene na de andere miljoenenlening zal worden afgesloten om de vele ambitieuze plannen van de regering, variërend van laptops voor de schooljeugd tot infrastructurele projecten, te financieren.

Heel snel zal moeten blijken, mocht Bouterse toch dit heilloze pad van financiële onachtzaamheid inslaan, of dit politieke onervaren tweetal zich hiervoor zal laten lenen wanneer de wittebroodsweken van de regering voorbij zijn. Ook de houding van de geprezen vicepresident Robert Ameerali, afkomstig uit het bedrijfsleven, zal cruciaal zijn.

Unieke kans

Bouterse heeft van de kiezers, die hem al drie verkiezingen op rij beloonden met forse electorale winst, een unieke kans gekregen om zijn blazoen te zuiveren. Het is een kans die slechts weinig oud-dictators, via vrije verkiezingen, is gegund.

Hij kan afrekenen met het beeld dat zijn regeringen grossierden in wanbeleid. En Bouterse kan eraan bijdragen Suriname van een van de grootste trauma’s, de moord in 1982 op vijftien opposanten van zijn regime, af te helpen. Als dat betekent dat een door de krijgsraad veroordeelde Bouterse zichzelf straks gratie verleent, zegt Behr, dan heeft hij daar vrede mee.

Deze uitkomst zal menig nabestaande wellicht niet aanstaan. Maar het biedt Suriname wel de kans om eindelijk af te rekenen met een pijnlijke periode in de nog jonge geschiedenis als republiek. Een vader des vaderlands, zoals de geliefde oud-premier uit de jaren zestig Jopie Pengel, zal Bouterse nooit meer worden. Maar de erfenis van een president die in zijn nadagen nog ‘goed deed’ voor Suriname, ligt voor de ex-legerleider nog altijd in het verschiet.

Desi Bouterse, omringd door lijfwachten (Guus Dubbelman/ de Volkskrant) Beeld
Desi Bouterse, omringd door lijfwachten (Guus Dubbelman/ de Volkskrant)
Meer over