'Bouterse moet snel opgepakt'

Het speciale '8-december-team' van de Surinaamse politie heeft inmiddels zo'n honderd getuigen gehoord, onder wie Desi Bouterse. De oud-legerleider is echter nog gewoon vrij man, terwijl er volgens advocaat F....

Kruisland, advocaat in Suriname van de nabestaanden, heeft als een van de weinigen in Paramaribo het dossier ingezien van het Openbaar Ministerie dat sinds een jaar de vijftien moorden onderzoekt. En het is niet mis wat er in staat. 'Met wat er nú in het dossier zit, bestaan er er voldoende ernstige bezwaren tegen Desi Bouterse', aldus Kruisland.

Vooral oud-commando's van de Echo-compagnie, toen het eliteonderdeel van het leger onder leiding van de latere bevelhebber A. Gorré, verklaren openhartig welke militairen er in Fort Zeelandia schoten, op wie en in wiens opdracht. Enkelen van hen waren ter plekke, minstens eentje heeft zelf meegedaan. G. Spong, speciaal adviseur van de Surinaamse regering in het kader van het onderzoek, zegt dat aan de aanhouding van Bouterse niet valt te ontkomen. 'Iedere verdachte van een moord wordt meteen aangehouden', betoogt Spong. 'En niet aan het einde van het onderzoek.'

Wordt 2002 het jaar van de ontknoping van de moord op vijftien prominente tegenstanders van het toenmalige militaire regime, vandaag alweer negentien jaar geleden?

Iets meer dan een jaar doet de Surinaamse justitie nu onderzoek naar het bloedbad, maar de vraag is of het ook tot een rechtszaak leidt tegen Bouterse en 29 medeverdachten.

De stilte en traagheid die het gespeur van politie-inspecteurs en rechter-commissaris kenmerken, doet sommige nabestaanden voor het ergste vrezen. 'Ik zie niets, er lijkt geen schot in de zaak te zitten', meent R. Hoost, familie van de geëxecuteerde jurist E. Hoost. N. Rambocus, zus van de omgebrachte militair S. Rambocus, werd vorig jaar als een van de eersten door de politie gehoord: 'Ik ben bang dat als we ooit stilstaan bij de 25-jarige herdenking van 8 december, we nog geen stap verder zijn. Er moet nu iets gebeuren, want de daders zijn nog in leven.'

Spong erkent dat het onderzoek 'te traag' verloopt. Maar de strafpleiter, die indertijd boezemvriend K. Gonsalves verloor, bespeurt geen onwil bij justitie om Bouterse te vervolgen. Hij wijst erop dat justitie met te weinig mensen aan de zaak moet werken. Bovendien mist Paramaribo de nodige expertise. Zo wacht justitie al maanden op Nederlandse en Amerikaanse hulp bij autopsie op de lijken.

Dit rechtshulpverzoek kon niet door Den Haag worden behandeld, omdat het er naar uitzag dat Bouterse ook in Nederland zou worden berecht voor de moorden. Nu de Hoge Raad heeft bepaald dat vervolging in Nederland niet mogelijk is, staat niets meer de hulp van het Nederlands Forensisch Instituut in de weg. Kruisland: 'Eigenlijk hoeft er, op deze zaken na, niets meer te worden gedaan.'

Spong zegt intensief contact te hebben met minister van Justitie S. Gilds. Soms wekelijks. Maar naar verluidt zou het OM, dat niet was betrokken bij Spongs benoeming, niet gediend zijn van zijn bemoeienis met de zaak. Spong: 'Dit soort geluiden heb ik ook gehoord. Ik adviseer echter niet het OM maar de minister. Gilds heeft mij benoemd.'

De komende maanden zal moeten blijken, als de autopsie is voltooid, of het OM het zal aandurven om Bouterse aan te houden. Bronnen in Paramaribo zeggen dat niet de politie-inspecteurs maar de top van het OM, dat jarenlang was bemand met Bouterse-aanhangers, het niet zou aandurven om tot arrestatie over te gaan.

De oud-bevelhebber reageerde in juni nogal laconiek na zijn vier uur lange verhoor bij de rechter-commissaris. Spong: 'Het verhoor was nogal pittig. Het was zeker niet oppervlakkig zoals Bouterse beweerde. Het komend jaar moet de zaak worden afgerond. Daarna moet de daad bij het woord worden gevoegd.'

Kruisland: 'Op een gegeven moment zal de arrestatie er toch van moeten komen. Natuurlijk zal er de intimidatie van de Bouterse-mensen zijn.

'Maar ik denk niet dat de betrokkenen bij justitie zich daarvan iets zullen aantrekken.'

Meer over