Bosnische tunnel

UITZICHTLOOS, zo is de situatie in Bosnië-Herzegowina al vele malen genoemd. Maar zelden was die kwalificatie zo toepasselijk als nu....

Integendeel. Sinds de vrijlating van de door de Bosnische Serviërs gegijzelde blauwhelmen is de impasse groter geworden. Er wordt gevochten tussen Bosnische regeringstroepen en Serviërs, gisteren ook rond Srebrenica waar zich Nederlandse VN-militairen bevinden.

De bevoorrading door de VN van de 'veilige gebieden' - het begint steeds Orwelliaanser te klinken - wordt nog steeds naar hartelust tegengewerkt door de Bosnische Serviërs. De zogeheten 'uitsluitingszone' voor zware wapens bij Sarajevo bestaat niet langer en onder de burgerbevolking daar vallen weer dagelijks slachtoffers.

Een nieuw dieptepunt betreft de rol van de nieuwe Brits/Frans/Nederlandse reactiemacht. Die is voor een belangrijk deel in Kroatië gearriveerd, maar wat zij gaat doen is in nevelen gehuld. De troepen die de Verenigde Naties in Bosnië in staat zouden moeten stellen hun humanitaire en beschermende taak te vervullen, hebben domweg geen instructies.

Ook het diplomatieke spoor zit vast. De hoop dat de Servische president Milosevic onder druk van de Grote Vijf van de Contactgroep (VS, Rusland, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië) spoedig de republiek Bosnië-Herzegowina zal erkennen en zodoende breekt met het streven naar een Groot-Servië, is praktisch vervlogen. Er komen de laatste tijd signalen dat Milosevic bezig is de banden met de Bosnische Serviërs weer aan te halen.

In arren moede heeft de Franse president Chirac de nieuwe onderhandelaar Carl Bildt aangeraden ook maar weer eens met Karadzic te gaan praten. Dat doorkruist de door de Contactgroep gevolgde strategie die erop was gericht Karadzic als voornaamste oorlogsstoker te isoleren. Het is ook hoogst verwonderlijk dat de Contactgroep in de huidige kritieke situatie niet iemand van meer gewicht op pad stuurt dan de ongetwijfeld goed bedoelende Zweedse diplomaat.

Kritiek is de situatie, omdat de grens aan het voortmodderen in zicht komt, zonder dat er sprake is van een deugdelijk alternatief. Op 14 juli zal de Amerikaanse senaat zich, waarschijnlijk met een grote meerderheid, uitspreken voor opheffing van het wapenembargo. Als dat besluit niet door een veto van president Clinton wordt getroffen, zullen de VN weg moeten uit Bosnië. Dat vergroot de ellende voor de bevolking nog verder en bovendien wordt die terugtrekking allesbehalve een zomerwandeling. De VN hebben nog ongeveer een week de tijd om te laten zien dat ze hun eigen missie in Bosnië serieus nemen.

Meer over