Bosnische regering is wel ìets te verwijten

NORBERT Both heeft het grootste gelijk van de wereld als hij het falen van de internationale gemeenschap inzake Bosnië aan de kaak stelt (Forum, 14 juli)....

Maar is Boths kritiek altijd rechtvaardig? Bij de nationale regeringen die hij de schuld geeft, schrijft hij: 'de Nederlandse regering incluis'. Daarbij geldt echter dat de Nederlandse regering een aantal dingen in Bosnië beter had willen doen, maar dat de grotere mogendheden daar niet aan wilden.

Natuurlijk kan je zeggen dat de luide Nederlandse wens om onze jongens in Srebrenica tijdig afgelost te krijgen en de eerste terugtrekking van driehonderd soldaten in mei generaal Mladic in de kaart hebben gespeeld. Maar weer geldt hier het tegenargument dat de internationale gemeenschap faalde omdat niemand van de VN-lidstaten bereid bleek de Nederlanders af te lossen. De Oekraïners, die daartoe wel bereid bleken, waren uiteraard niet de gelukkigste keuze.

Het grootste bezwaar heb ik tegen Boths verwijt dat de Bosnische militairen in de veilige gebieden zich niet wilden laten ontwapenen. Ik geloof niet dat je dit de Bosniërs kan verwijten en tegelijkertijd de internationale gemeenschap kan aanklagen wegens halfslachtig optreden. De Bosniërs wisten uiteraard dat er te weinig blauwhelmen in de 'veilige' gebieden waren met een mank mandaat. Hoe kon je ooit van hen ontwapening verwachten zonder dat de VN deze gebieden echt verdedigden?

De Bosniërs hebben met hun aanvallen vanuit de 'veilige' gebieden hun hand overspeeld, dat is duidelijk. Zij hebben daarmee de val van Srebrenica inderdaad versneld. Maar hoe was het anders gelopen? Juist, precies zo, alleen wat later. Want de VN deden niets anders en konden niets anders dan pappen en nathouden, tot het water op was.

Er is natuurlijk iets dat we de Bosnische regering wel - en in hoge mate - moéten kwalijk nemen: het feit dat ze haar eigen Bosnische vluchtelingen bij het vliegveld van Tuzla 'dumpen', met de bedoeling dat de 'schuldige' VN er zorg voor dragen. Hier schiet een verantwoordelijke regering - en dat wil de Bosnische regering zijn - schandelijk tekort. Het Westen heeft nauwelijks het recht dat Izetbegovic en de zijnen te verwijten. Maar het is overduidelijk dat de Bosnische regering nu in een wrede burgeroorlog een bedroevend spelletje politieke schaak speelt.

Martin van den Heuvel

De auteur is verbonden aan het Instituut Clingendael te Den Haag.

Meer over