Bos wil IJsland niet tegemoetkomen

Premier IJsland vraagt begrip voor woede over compensatieregeling Icesavespaarders, maar minister Bos houdt vast aan zijn afspraken.

Van onze verslaggever Ayolt de Groot

Het verzet in IJsland tegen de in oktober met Nederland en Groot-Brittannië overeengekomen compensatieregeling voor gedupeerde Icesave-spaarders neemt snel toe. Drieduizend IJslanders gingen donderdag in Reykjavik de straat op om tegen de overeenkomst te protesteren. Premier Sigurdardóttir deed vrijdag in een ingezonden stuk in de Financial Times een klemmend beroep op beide landen begrip te hebben voor de sentimenten in IJsland.

‘Het is te hopen dat grote landen als Groot-Brittannië en Nederland zich bewust zijn van de blijvende impact die hun regeringen kunnen hebben op kleine landen als IJsland’, aldus Sigurdardóttir in een ingezonden stuk in de Britse zakenkrant Financial Times.

Minister Bos (Financiën) ziet in de ingezonden brief geen argument om de koers ten aanzien van IJsland te wijzigen. ‘Het is niet zo dat we ze in de nek zijn gesprongen. Wij hebben heel beleefd de verantwoordelijkheid van de IJslandse regering overgenomen. Dat is een enorm gebaar van de Nederlandse bevolking’, zei hij vrijdag na afloop van de ministerraad.

IJsland draaide in oktober op voor de 4 miljard euro aan verdwenen tegoeden van Britse en Nederlanders Icesave-spaarders. Het land had het geld niet paraat en sprak daarom af het geld te lenen. Bos schoot 1,3 miljard euro voor. Dat bedrag moet over een periode van vijftien jaar tegen 5,55 procent rente worden terugbetaald.

Het IJslandse parlement moet die overeenkomst echter nog goedkeuren. Sinds een paar maanden zit de discussie muurvast: de definitieve stemming werd al meerdere keren uitgesteld.

De tegenstanders in het parlement vinden de voorwaarden van de lening, die bijna 50 procent van het nationaal inkomen bedraagt, veel te streng. De last is te zwaar voor IJsland, is het argument, dat als gevolg van het ineenzijgen van de bankensector in een diepe economische crisis is geraakt en naar adem snakt.

De IJslandse bewoners zijn dezelfde mening toegedaan. Zij vinden de deal bovendien onrechtvaardig. Ze willen niet opdraaien voor de problemen die door commerciële banken zijn veroorzaakt en hebben het gevoel dat de Nederlandse en Britse onderhandelaars het kleine IJsland een oneerlijke deal hebben aangepraat.

De beslissende stem in het parlement ligt bij regeringspartij Links Groen, die eveneens vindt dat de overeenkomst irreëel is. Tegelijkertijd leeft het besef dat een tegenstem voor IJsland desastreus zal uitpakken. Het zou de integriteit aantasten en broodnodige leningen van het Internationaal Monetair Fonds onzeker maken. Ook zou de toetreding tot de Europese Unie in het geding komen.

Links Groen wil heronderhandelen. Hoewel de partij beklemtoont dat IJsland aan zijn verplichtingen wil voldoen, lijkt dit scenario inmiddels ook door het hoofd van premier Sigurdardóttir te spelen, gelet op haar uitspraken in de Financial Times: ‘Het parlement kijkt naar manieren om voorwaarden aan de staatsgarantie te verbinden om het economische voortbestaan en de soevereiniteit van IJsland te waarborgen. Hier moet worden benadrukt dat alle drie de landen er wederzijds belang bij hebben dat IJsland zijn verplichtingen kan nakomen.’

Wouter Bos, minister van Financiën (ANP) Beeld
Wouter Bos, minister van Financiën (ANP)
Meer over