Bos, blijf weg van Cuba a/d Maas

Wouter Bos mag zich graag spiegelen aan zijn Belgische geestverwant Steve Stevaert. Maar hij kan beter afstand houden, adviseert Derk Jan Eppink....

De Vlaamse socialist Steve Stevaert is een prominente adviseur van de PvdA die onder leiding van Wouter Bos een moderne koers wil inslaan. Het is sterk de vraag welke koers dat wordt. In het Vlaamse weekblad Knack van 31 mei zegt Bos: ‘Steve en ik zijn verantwoord populistisch.’ Bos beschouwt Stevaert als zijn ‘leermeester’.

De afgelopen jaren heb ik Steve Stevaert, voormalig leider van de Vlaamse socialisten, nauwgezet gevolgd. Met Steve als ‘leermeester in verantwoord populisme’ is er reden tot zorg over de toekomst van de PvdA. Steve is op het eerste gezicht een sympathieke jongen, maar als politicus is hij een autoritaire leider die het kiezersvolk bedriegt en die heult met dictators. Ik vraag me af wat Bos van hem wil leren.

Stevaert ziet in Fidel Castro een lichtend voorbeeld en hij gaat regelmatig op audiëntie bij de Cubaanse leider. Hij spreekt vol bewondering over de politieke klasse van het eiland. Hij legde ook een krans neer bij het monument ter ere van Che Guevara. De dochter van Che Guevara, die in Cuba minister van Gezondheid is, komt regelmatig naar Steve’s woonplaats Hasselt om hem te adviseren. In Cuba is gezondheidszorg gratis maar door gebrek aan middelen is er amper zorg.

Wie Steve aanspreekt op de schending van mensenrechten in Cuba krijgt nul op het rekest. Hij beschouwt zijn reizen naar Castro als ‘privé-zaak’ en blaft elke Vlaamse journalist af die hem erover vraagt. De vraag waarom hij Castro bezoekt, is nog nooit publiekelijk aan hem gesteld. Bos haalde onlangs in deze krant uit naar ‘oud links’ en noemde daarbij, overigens volledig terecht, de naam van Elsbeth Etty. Maar met Steve haalt hij ‘stokoud links’ in huis. Gaat Wouter ook de mosterd halen bij Fidel Castro?

Bos zegt in het Knack-interview dat het ‘gratisbeleid’ van Stevaert een voorbeeld is. Steve maakte in Vlaanderen furore door de mensen gratis voordelen te beloven. Gratis busvervoer in Hasselt is daarbij het bekendst. Maar hij liet als minister in de Vlaamse regering ook cheques verstrekken voor gratis feesten en drinken. Ouderen konden zelfs naar het muziekfestival Rimpelrock. Gratis uiteraard. Steve won de verkiezingen in 2003 met glans. Het linkse dagblad De Morgen vergeleek hem met God. Maar daarna begonnen de burgers te morren. De toch al hoge belastingdruk liep voortdurend op, mede door het ‘gratis beleid’. Gratis bestaat niet. De kiezers voelden zich gefopt en namen wraak bij de regionale verkiezingen van juni 2004. Steve werd de grote verliezer, zijn partij zakte onder de 20 procent. Het Vlaams Blok steeg van 18 naar 24 procent en werd de grootste partij van Vlaanderen. Het gratis-concept van Steve voedde de anti-politiek. Het is een voorbeeld van onverantwoord populisme. Bos zegt: ‘Ik hoop dat ons verkiezingsprogramma iets van Steve’s toon krijgt’. Bos sneed onlangs het thema AOW aan en stelde voor deze te fiscaliseren. Ik vraag me af welk advies Steve in petto heeft.

In 2005 kwam dit debat ook op in België. De regering stelde voor een ‘generatiepact’ te sluiten zodat mensen niet te snel met vervroegd pensioen zouden gaan. De activiteitsgraad moet immers omhoog. Het debat verhitte en de vakbonden organiseerden massale stakingen. Bos zegt: ‘Steve nam soms ook onpopulaire maatregelen.’ Dat is niet waar. Vlak voor het generatiepact poetste Steve de plaat. Hij benoemde zichzelf tot ‘gouverneur voor het leven’ van de provincie Limburg en kreeg daarmee de beste vervroegde uittredingsregeling van België. Daarnaast liet hij zich benoemen in de top van het levensverzekeringsbedrijf Ethias, waarvoor hij een jaarlijkse vergoeding van 70.000 euro ontving. Onder druk van de liberale senator Jean-Marie Dedecker moest hij dit bedrag knarsetandend aan liefdadigheid afstaan.

Bos wil democratiseren, maar dan moet hij niet bij Steve zijn. In Limburg is Steve alleenheerser. Hij heeft alle macht en benoemt vrienden en vriendinnen op sleutelposten. De christen-democratische oppositie wordt ook ingekocht met mooie banen en de Limburgse media mogen enkel zegeberichten brengen. Limburg is een kameradenrepubliek en Steve is de hoogste kameraad. Maar met Limburg gaat het niet goed. De werkloosheid ligt boven het Vlaams gemiddelde. De Limburgse Reconversie Maatschappij (LRM) die tot taak heeft de Limburgse economie te moderniseren, kwam in opspraak. In de top zitten de stromannen van Steve en zij bedienen met hun projecten (stadions, hallen, parken, musea) een Limburgse netwerk van politici en ondernemers. Zij bedienen ook zichzelf. Twee klokkenluiders bij de LRM stelden dit aan de kaak en werden prompt ontslagen. Ze konden zelfs geen Limburgse advocaat vinden voor hun verdediging. Niemand durft tegen de tentakels van Steve in te gaan. Maar de klokkenluiders hadden wel gelijk. De Vlaamse regering is nu bezig de LRM te herstructureren. Als Wouter Steve als leermeester neemt, staat hij spoedig voor een enquêtecommissie van de Tweede Kamer.

Steve kan evenmin tegen kritiek. De Gazet van Antwerpen was hem jarenlang een doorn in het oog, vooral toen die krant in 2003 een schandaal aan het licht bracht met socialistische bestuurders die kredietkaarten van de stad Antwerpen gebruikten voor privé-aankopen. Aangezien de Gazet van Antwerpen enkele jaren geleden werd opgekocht door de Limburgse uitgeverij Concentra van de familie Baert, had Steve een hefboom. Op de Antwerpse boekenbeurs in 2003 hekelde hij enkele journalisten van de Gazet en bedreigde hen met ontslag. Vervolgens zette hij Concentra ertoe aan een nieuwe hoofdredacteur te benoemen die rekening zou houden met de wensen van Steve. Aldus geschiedde. De Gazet doet geen ‘stoute dingen’ meer. En de eigenaresse van Concentra is intussen in de adelstand verheven. Is toekomstig premier Bos ook van plan zo met de media om te gaan?

Als persoon drink ik graag pinten met Steve, maar als politicus is hij door de mand gevallen. Zijn partij kalft af. Zijn Limburg is een Cuba aan de Maas. Is dit een voorbeeld voor Wouter Bos?

Meer over