Bondevik gaat Noorwegen met Bijbel leiden

De nieuwe Noorse premier Kjell Magne Bondevik heeft gisteren zijn centrum-rechtse kabinet gepresenteerd. Bondevik (50) zal al zijn politieke ervaring moeten aanspreken om zijn minderheidregering op de rails te houden....

DE CLIFF Richard van de Noorse politiek, zo typeerde een Finse krant Kjell Magne Bondevik, de nieuwe Noorse premier, nog niet zo lang geleden. De voorman van de Christelijke Volkspartij ziet er - net als Sir Cliff - jonger uit dan hij is en bij zijn handelen laat de protestantse geestelijke zich - net als de popmuzikant - leiden door de Bijbel.

Bondevik maakt zelf liever een vergelijking met een andere Brit: Tony Blair, de Britse premier die tijdens de begrafenis van prinses Diana uit de Korinthiërs in de bijbel las. 'Het betekent iets voor het volk als politici laten zien dat ze voor normen en waarden staan en zich bij hun politieke keuzes laten leiden door de fundamentele christelijke en humanitaire principes', zo vindt Bondevik.

En het verklaart voor hem waarom hij erin is geslaagd de christen-democraten vorige maand te helpen aan het beste verkiezingsresultaat in twintig jaar, waarbij hij 13,7 procent van de kiezers achter zich kreeg. Samen de met extreem-rechtse Vooruitgangspartij is de Christelijke Volkspartij met 25 zetels nu de tweede partij in de Storting, achter de Arbeiderspartij die twee zetels verloor en op 65 uitkwam.

Het formeren van een nieuwe regering mag hem binnen enkele dagen zijn afgegaan, het zal voor Bondevik niet eenvoudig zijn om zijn regering in stand te houden. Met de Centrumpartij en het liberale Venstre heeft hij slechts 42 van de 165 zetels in het parlement. Keer op keer zal de christen-democratische premier een werkbare meerderheid tot stand moeten zien te brengen.

Bondevik is een ervaren politicus. Hij begon zijn politieke carrière in 1968 als vice-voorzitter van de jeugdafdeling van de Christelijke Volkspartij. Hij studeerde theologie en demonstreerde als student bij twee ministeries waar hij later de scepter zou zwaaien: Geloof en Onderwijs en Buitenlandse Zaken, waar hij respectievelijk minister was van 1983 tot 1986 en van 1989 tot 1990. In 1985 en 1986 was hij nog kort vice-premier. Al sinds 1970 zit hij voor de christen-democraten in de Storting, het Noorse parlement.

In zijn bijna dertigjarige politieke loopbaan groeide de christen-democraat uit tot een berekenende tacticus, vinden zijn politieke tegenstanders. In de verkiezingscampagne beloofde hij de Noorse gezinnen verhoging van de kinderbijslag voor kleine kinderen. Maar het gebruikelijke verzet tegen de liberale Noorse wetten op het gebied van abortus en homoseksualiteit klonk veel zwakker door. Bondevik verzekerde de Noren dat hij ze niet in een verstikkend moreel keuslijf wil stoppen.

Homohuwelijken zullen als het aan hem ligt niet worden gesloten. En de geheelonthouder, die zijn gasten als minister van Buitenlandse Zaken op feesten en partijen liet kiezen tussen normale wijn of alcoholvrije, wil dat de alcoholconsumptie in het jaar 2000 met een kwart is teruggebracht.

De nieuwe minister-president is ook tegen het openstellen van winkels op zondag. Hij pleit voor meer christelijke programma's op radio en televisie en hij wil dat er voor negen uur 's avonds op de televisie geen geweld meer wordt uitgezonden.

Op economisch terrein vaart de partij van Bondevik een middenkoers tussen overheidsbemoeienis en vrije markt. Bondevik is sterk pro-NAVO en was betrokken bij de totstandkoming van de Europese Economische Ruimte waarvan Noorwegen verdragspartner is.

Collega-politici beschouwen hem vooral als een man van compromissen. Hij wordt ook ambitieus genoemd, iemand op wie nauwelijks iets valt aan te merken en die het 'm niet om het plezier gaat maar die gewoon de beste wil zijn. 'Ik heb nauw samengewerkt met drie premiers. Ik weet dat het niet over rozen zal gaan.'

Nanda Troost

Meer over