Bommen?

Met luchtaanvallen op Joegoslavië probeert de NAVO het geweld in Kosovo te beteugelen. Nederlandse F 16-straaljagers helpen mee. Bommen en kruisraketten - probaat middel of een uiting van machteloosheid en gebrek aan overtuigingskracht?...

Uit een verslag in De Telegraaf van donderdag: 'Gisteravond was het helder en van zes uur tot acht uur stegen de jets van onze luchtmacht met donderend geraas van hun afterburners op, niets kon hen stoppen.'

Fred van der Spek, voormalig Tweede-Kamerlid van de Pacifistisch Socialistische Partij (PSP): 'Misschien wil het Westen nieuwe wapens testen. Je weet niet wat de echte reden achter de aanval is. Dat wordt allemaal zeer, zeer goed geheimgehouden. Meestal spelen heel andere overwegingen een rol dan je zou denken. Wat mij opvalt: over de miljoen doden van Soeharto hoorde je niemand. Nederland leverde hem wapens. Beatrix ging gewoon zoenen tijdens haar bezoek aan Indonesië. De economische belangen zijn zo groot. De aanval op Servië is zo ontzettend inconsequent. Natuurlijk, Milosevic is misdadig. Maar de methode er iets aan te doen is verkeerd. Er zijn betere. Hem arresteren bijvoorbeeld. Mijn stelling: bestrijdt Milosevic niet met een militaire organisatie die handelt uit duistere motieven. Bestrijdt hem van onderop. Gewone mensen moeten demonstreren. In Kosovo op de weg gaan liggen, de tanks tegenhouden. Ook Nederlanders moeten dat doen. Jawel, ik besef dat men dat soort dingen tegenwoordig niet meer doet. Maar het zou een goede remedie zijn.'

R. Engels, voormalig zaakgelastigde van de Nederlandse ambassade in Belgrado: 'Deze aanval had acht jaar geleden al moeten gebeuren, in Vukovar. Door zo lang te wachten is het probleem steeds verplaatst. Bombardementen zijn een goed middel om erger te voorkomen.'

R. Grémaux, antropoloog en Balkan-kenner: 'Ik schaam me ervoor Nederlander te zijn. Deze bombardementen zijn een flagrante schending van het internationaal recht, het handvest van de Verenigde Naties en de regels van de NAVO. Bombarderen is bovendien uiterst gevaarlijk. Vanwege de precedentwerking: er zijn zóveel gebieden in de wereld die naar onafhankelijkheid streven - stel dat je hetzelfde doet met de Koerden! Ik ben net vier maanden in het gebied geweest en het lijkt wel of ik van Mars kom. Zo eenzijdig berichten de media over Servië en Kosovo. Dat maakt me bedroefd, verbitterd en bezorgd.'

A. Beekwilder, algemeen secretaris van de Bond van Wapenbroeders: 'In feite zou de NATO dit niet mogen doen, als verdedigingsorganisatie. Maar. Dit is een extreem geval. Om erger te voorkomen, en uit humanitaire overwegingen, moet je wel ingrijpen. Op deze manier kun je het militaire potentieel van Milosevic een goeie deuk toedienen. Het alternatief is: de Kosovaren geen helpende hand toereiken. Slachtoffers zijn een risico, dat is waar. Maar nu wordt wel de minste van twee kwaden gekozen. Of het lukt, weten we niet. Ik ben al wat jaren uit het leger. Ik weet niet wat hun plannen zijn. Maar ik ben een landmachter geweest. Persoonlijk en uit die ervaring denk ik: laat geen grondtroepen met een oorlogstaak toe. De bombardementen moeten genoeg zijn.'

T. van Helvoort, vice-voorzitter van de stichting Kinderen van de oorlog (KOMBI): 'Bombardementen zijn afschuwelijk. Ik denk nu veel aan de Tweede Wereldoorlog, toen was ik acht jaar. Beseft men zich wel genoeg hoeveel leed dat aanricht, een bombardement. Tijdens de oorlog op zich - dan voel je een overlevingsdrang die alle angst wegdrukt. Later pas komt het in alle hevigheid terug, en dan begint de misère pas. Zo'n oorlog gaat je hele verdere leven beheersen. Geweld is het allerlaatste middel dat je kunt gebruiken. Waar ik dezer dagen van huiver: in hoeverre zijn economische belangen belangrijker dan humanitaire? Wil het Westen niet gewoon laten zien wat het kan, hoe goed het is, welk een technisch vernuft men in huis heeft. Die afweging - dat is heel, heel erg moeilijk.'

Fax van de Nieuwe Communistische Partij: 'Weer worden de tv-beelden van vluchtelingen in het besneeuwde landschap misbruikt om de beestachtige bombardementen een nobel tintje te geven. Nederland moet zich onthouden van deelname aan de roof- en plundertochten die het kapitalisme, dat in een ernstige crisis verkeert, organiseert.'

Uit De Telegraaf: 'Een van de gevechtspiloten, vlak voor de grote slag begon: ''mijn F 16 voelt aan als een maatpak. Als ik in de cockpit zit, heb ik nooit het gevoel dat er iets mis kan gaan''.'

Meer over