Boeiende docu over speurtocht in Pearl Harbor

Meer dan 2400 doden vielen er, bijna twaalfhonderd mariniers raakten gewond, 169 vliegtuigen werden vernietigd, en 21 oorlogsschepen raakten beschadigd en/of zonken....

Ramon Schimmel

Bijna zestig jaar later zoekt een onderwaterexpeditie op de zeebodem van de haven Pearl Harbor naar stille getuigen van de luchtaanval. Leider van het onderzoeksteam is Robert Ballard, een bekende onderwaterarcheoloog die ook de Titanic vond. Doel van de expeditie is de allereerste uren van Amerika's betrokkenheid bij de Tweede Wereldoorlog in kaart te brengen.

Ballards speurtocht naar de resten van Amerikaanse oorlogsschepen en Japanse mini-onderzeeërs resulteerde in een twee uur durende documentaire, vanavond te zien op de zender die het onderzoek financierde: National Geographic.

Ballard doet boeiende ontdekkingen. Zo waren het niet de Japanners die als eersten vuurden, maar werd het eerste schot gelost door een Amerikaanse torpedojager. Deze vuurde, ruim een uur voordat de hel in Pearl Harbor losbarstte, op een Japanse mini-onderzeeër die de haven probeerde binnen te glippen.

Met op afstand bestuurbare onderwatercamera's maakt Ballard voor het eerst opnamen in het wrak van het Amerikaanse oorlogsschip Arizona. Ruim duizend mariniers kwamen om toen door een Japanse voltreffer meer dan 450 duizend kilo munitie op het schip ontplofte.

Het scheepswrak is nu een ecologische tijdbom. De corrosie van de scheepswanden blijkt ernstig, waardoor veel olie uit het schip lekt. En, erger nog, de bunkers met daarin nog bijna twee miljoen liter olie kunnen ieder ogenblik openbarsten.

De documentaire wisselt zwart-wit-archiefbeelden af met fragmenten van de expeditie en verhalen van overlevenden. De hoofdlijn blijft intact, al is er ook ruimte voor details. Zonder sensatie, maar niet saai, wordt gereconstrueerd wat zich zestig jaar geleden heeft afgespeeld.

De herinneringen van overlevenden zijn aangrijpend. Een ex-marinier keert terug naar de plek des onheils, nadat hij van zijn dokter te horen heeft gekregen dat hij nog maar kort te leven heeft. Geëmotioneerd vertelt hij bij Arizona Memorial, een gedenkplaats op het gelijknamige scheepswrak, over de gruwelijkheden die zich daar toentertijd hebben afgespeeld. 'Mijn omgekomen scheepsmaten mogen nooit vergeten worden.'

Meer over