Blok

VANDAAG is het vijf jaar geleden dat in zijn woonplaats Buitenveen op 71-jarige leeftijd Frits Blok overleed. Bij uitgeverij Veen komt binnenkort een biografie uit over deze opmerkelijke Nederlander, geschreven door Willemien Huitema....

Het is dus een gepast moment om nog eens de vraag te stellen: wie wás Blok?

De biografie van Huitema, waarvan ik de drukproeven heb mogen lezen, geeft een helder, indringend beeld. De Blok die Huitema in vlotte penseelstreken schildert, komt grotendeels overeen met de Blok zoals die werd neergezet in het slechts 78 pagina's tellende Blok dat de Zuid-Hollandse journalist Chr.Th. Wagenaar kort na zijn dood publiceerde. Op enkele wezenlijke punten echter komt Huitema tot tegengestelde bevindingen.

Zo beschouwt Wagenaar Blok's uittreden uit de Ned. Hervormde Kerk, februari 1961, als een waterscheiding in diens leven. Huitema is het daar niet mee eens. Zij beschrijft het schrappen uit het kerkregister als een logisch eindpunt van een geleidelijke verwijdering.

Die begon eigenlijk al vóór de oorlog. Blok, zoon van een los arbeider in de cementindustrie, ondervindt in de jaren dertig de gevolgen van de crisis. Zijn vader haalt hem op twaalfjarige leeftijd van school. Hij wordt - z'n astmatische aanleg ten spijt - kolensjouwer. Wanneer bovendien in 1936 zijn moeder overlijdt, krijgt Blok's geloof in God een gevoelige knauw.

De schrijfster heeft gekozen voor een strikt chronologische aanpak. Na de oorlog wordt de jonge Frits magazijnmedewerker bij een groothandel in tuingereedschappen. Door thuisstudie weet Blok zich bij het bedrijf op te werken tot administrateur en naderhand vertegenwoordiger.

Hij is dan inmiddels getrouwd met de drie jaar jongere verpleegster Mieke Winter uit Alphen, die hij heeft ontmoet op een klaverjasavond van F. C. Buitenveen. Het echtpaar krijgt drie kinderen, twee meisjes en een jongen, en betrekt een eengezinswoning in een Alphense nieuwbouwwijk.

Ontroerend is vooral hoofdstuk 11, waarin wordt beschreven hoe zoon Joop weduwnaar wordt, als zijn echtgenote José omkomt bij een verkeersongeval.

Na zijn vervroegde uittreding, op 61-jarige leeftijd, verhuist Frits met zijn Mieke weer naar zijn geboortedorp. Daar heeft hij alle tijd en ruimte zich te wijden aan z'n grote hobby's: vissen en tuinieren. Tevens worden beiden weer actief in de klaverjascommissie van F. C. Buitenveen.

Zo beleeft het echtpaar een gelukkige, onbekommerde levensavond. Op 24 mei 1992 wordt Blok, tijdens het snoeien van de coniferenhaag, getroffen door een hartstilstand en sterft.

Huitema's Een man uit duizenden laat Blok zien zoals hij geweest is: een doodgewone, gemiddelde, niet onsympathieke, grijze gehaktbal. Een miljoenenpubliek zal zich, net als ik, in Blok herkennen, zich met hem identificeren. Het kan haast niet anders of deze biografie (met een voorwoord van Gerry van der List) wordt een bestseller.

Rob Vreeken

Meer over