AnalyseVerlies Blokker

Blokker boekt grootste verlies ooit: is de winkelketen gedoemd net als V&D ten onder te gaan?

Winkelketen Blokker heeft over 2017 een verlies van 344 miljoen euro bekendgemaakt. Geloven de Blokkers nog in hun familiebedrijf?

Peter de Waard
Een vrouw doet boodschappen bij een filiaal van Blokker in Amsterdam. Beeld Arie Kievit
Een vrouw doet boodschappen bij een filiaal van Blokker in Amsterdam.Beeld Arie Kievit

Blokker zegt te werken aan herstel. Hoe staat het bedrijf er voor?

Als er bij Blokker al sprake is van een herstel, dan gaat het tergend langzaam. Vorig jaar nam het verlies bij de winkelketen verder toe tot een recordbedrag van 344 miljoen euro. Deels had dat te maken met eenmalige reorganisatielasten. Maar ook het resultaat uit normale bedrijfsuitoefening daalde verder: van een verlies van 142 miljoen in 2016 tot 231 miljoen euro vorig jaar. De omzet van het bedrijf kelderde van 2- naar 1,6 miljard euro, vooral als het gevolg van de sluiting van honderd winkels en de verkoop van dochters als Xenos, Leen Bakker en Big Bazar. Blokker concentreert zich nu volledig op de exploitatie van de vierhonderd zaken die, onder eigen naam, met een goedkoper en volkser productassortiment meer klanten moeten trekken. Onlangs werd bekend dat topman Casper Meijer het veld heeft moeten ruimen – het zoveelste slachtoffer van de malaise bij het winkelconcern.

Hoe erg is een verlies van 344 miljoen euro voor Blokker?

Het is maar in welk perspectief het wordt bezien. Tesla verloor bijna 600 miljoen in één enkel kwartaal. In dat opzicht valt een verlies van 344 miljoen over een heel jaar mee. Maar het is bijna twee keer de recordwinst van 179 miljoen euro die Blokker haalde in het jaar 2007. En het is het vierde verliesjaar op rij: na 20 miljoen in 2014, 52 miljoen in 2015 en 180 miljoen in 2017. Ter vergelijking: V&D boekte in het voorlaatste jaar van zijn bestaan een verlies van 49 miljoen euro en in het laatste jaar een verlies van enkele tientallen miljoenen. Veel minder dan Blokker.

Dus Blokker is gedoemd net als V&D ten onder te gaan?

Nee. Een dergelijke vergelijking gaat mank. Ten eerste is Blokker een familiebedrijf. Het is in handen van Els – de weduwe van Jaap Blokker – en Ab Blokker die ieder volgens de Quote 500-lijst 1,3 miljard euro bezitten. Daarnaast is er veel geld binnengekomen met de verkoop van onderdelen als Xenos, dat ook gebruikt kan worden voor verliesfinanciering. Ook heeft Blokker nog nauwelijks schulden en is er nog een kredietlijn bij de banken van een half miljard euro. V&D was in de jaren voor de ondergang helemaal gestript van zijn waardevolle activa, zoals vastgoed en zusterbedrijven, door de vorige eigenaren – allemaal opkoopfondsen als KKR en Sun Capital. Daardoor had het geen reserves meer. Bij gebrek aan zekerheden wilden de banken niet blijven financieren. Daardoor werd de ondergang onafwendbaar.

Is er kans dat de familie stopt met financieren, als het een bodemloze put is?

Zeker. Ze zijn geen filantropen die hun levenswerk in stand willen houden tot ze alleen van een AOW’tje moeten rondkomen. En anders mag worden vermoed dat hun erfgenamen een keer aan de bel trekken en voorkomen dat het hele vermogen verdampt. Ze zullen op zeker moment op een ommekeer rekenen. Toch kijken ze op veel langere termijn dan opkoopfondsen. Die willen hun investering zo snel mogelijk terugverdienen, met minimaal 20 procent rendement.

Winkelformules Blokkerconcern. Beeld ANP Infographics
Winkelformules Blokkerconcern.Beeld ANP Infographics

Gaat het niet steeds slechter met Blokker? De verliezen verdubbelen elke jaar.

Dat klopt. Van een ommekeer is geen sprake. Maar de directie ziet lichtpuntjes. Er komen wat meer klanten. Retail-expert Cor Molenaar zei gisteren dat hij denkt dat ze met de nieuwe formule en reclame de goede toon te pakken hebben. ‘Het is drukker in de winkels. Ik denk dat ze de opgaande lijn hebben gevonden.’ Zijn collega-goeroe Paul Moers vindt dat te veel zwalken door voor een goedkoper segment te kiezen. ‘De race to the bottom kan Blokker niet winnen van een keten als Action.’

De huidige leiding, onder wie waarnemend topman Michiel Witteveen, gelooft heilig dat de zaak er weer bovenop komt en hoopt stilletjes op winst in 2019. Al is er nooit een zittende bestuursvoorzitter aangetroffen die roept dat hij niet meer in de zaak gelooft. Dan is het echt afgelopen.

Wat zou Blokker nog moeten doen?

Veel meer doen is niet mogelijk. Er zouden nog meer winkels kunnen worden gesloten, met als nadeel dat dan de overheadkosten voor de resterende zaken nog verder toenemen. Of Blokker zou weer kunnen kiezen voor een duurder segment. Maar het is moeilijk tegen de tand des tijds te vechten, zoals de groei van de onlineverkopen en de komst van nieuwe discounters. Vorige week nog moest Marks & Spencer bekendmaken dat het honderd zaken sluit.

Meer over