Blair poogt ruzie over oranjeparade te sussen

De Britse premier Tony Blair heeft morgen, waarschijnlijk in Londen, een ontmoeting met leiders van de Noord-Ierse Oranje Orde, in een poging de oplopende spanningen rond de oranjeparade in Drumcree het hoofd te bieden....

Van onze correspondent

Bert Wagendorp

LONDEN

Blair zei dinsdag dat het niet zijn bedoeling is in het gesprek met de orangisten de rechtmatigheid van het verbod op het betreden van de Garvaghy Road in Drumcree ter discussie te stellen.

Maar een woordvoerder van de orde in Portadown verklaarde dat zijn organisatie die kwestie wel ter sprake zal brengen. 'Wij zullen hem vertellen dat in het belang van vrede en harmonie de mensen van Drumcree Hill afmoeten, en wel door hen toestemming te geven naar de Garvaghy Road te gaan.'

In heel Noord-Ierland kwam het in de nacht van maandag op dinsdag tot nieuwe ongeregeldheden. In Belfast werd de politie beschoten met automatische geweren. In Carrickfergus werd het huis van een politieagent met benzinebommen bestookt. Door de hele provincie wierpen loyalistische jongeren honderden wegblokkades op. Bij de ongeregeldheden raakten tot dusver 42 politieagenten gewond. Om acht uur 's avonds werden alle vormen van openbaar vervoer gestaakt.

Premier David Trimble en diens vice-premier Mallon voerden dinsdag gesprekken met leiders van de Oranje Orde, minister voor Noord-Ierland Mowlam en andere betrokkenen, om een uitweg uit de crisis te vinden. Trimble herhaalde dat er maar weinig tijd meer is om te voorkomen dat een explosie van geweld het hele vredesproces in gevaar brengt.

Trimble drong er bij de Oranje Orde op aan de consequenties van haar gedrag onder ogen te zien. 'De Orangemen moeten zich realiseren dat als dit geweld doorgaat, het slechts een kwestie van tijd is voor we weer achter doodkisten aanlopen. En als vreedzame protesten worden gekaapt door sinistere elementen, zal de steun voor de orangistische zaak binnen de protestantse gemeenschap onvermijdelijk afnemen.'

Volgens vice-premier Mallon was er sprake van 'lichte vooruitgang' in de pogingen tot een vergelijk te komen. 'Maar het gaat langzaam en het is moeilijk. We staan voor een taak die op het eerste gezicht onmogelijk is. Maar we zullen elke steen omkeren om zo spoedig mogelijk een oplossing te vinden.'

Vierduizend leden van de Oranje Orde uit Belfast marcheerden dinsdagavond naar de kerk van Drumcree, in een steunbetuiging aan de honderden broeders die daar hun tenten hebben opgeslagen. Bij de residentie van Mowlam, Hillsborough Castle, even buiten Belfast, hadden zich dinsdag ongeveer duizend Orangemen verzameld, die verklaarden daar te zullen blijven tot de parade in Drumcree toestemming krijgt Garvaghy Road te betreden.

De Britse minister voor Veiligheidszaken in Noord-Ierland, Adam Ingram, zei dinsdag dat 'een minderheid van raddraaiers de rest van het land gegijzeld houdt'. Ingram sprak er zijn verwondering over uit dat 'mensen die vijftig weken per jaar normaal leven, twee weken per jaar in misdadigers veranderen.'

Volgens loyalistische bronnen hebben dissidente leden van de Oranje Orde, voormalige leden van de veiligheidstroepen en leden van de loyalistische paramilities die het oneens zijn met de wapenstilstand zich aaneengesloten. Een zich Ulster Protestant Action noemende groep zou plannen hebben de haven en het vliegveld van Belfast te blokkeren, als het verbod op het betreden van de Garvaghy Road gehandhaafd blijft.

Terwijl de problemen in Drumcree onverminderd voortduren, dient de volgende potentiële brandhaard zich al aan. Katholieke bewoners van de Lower Ormeau Road in Belfast zeiden dinsdag niet akkoord te gaan met het besluit van de paradecommissie om de Oranje Orde toestemming te geven aanstaande maandag door hun wijk te paraderen.

Eind deze week zullen nog eens achthonderd man extra troepen van het Britse leger naar Noord-Ierland worden overgebracht, ter handhaving van de openbare orde. In Noord-Ierland zijn dan bijna achttienduizend man Britse troepen gestationeerd, meer dan sinds lange tijd het geval was.

Meer over