'Bijna heel Noord-Italië stemt voor afscheiding'

Kiezerslijsten waren er niet, controle was er evenmin. Het hele referendum was illegaal. Toch hebben volgens de Liga Noord zondag ruim 4,8 miljoen Noord-Italianen meegedaan aan een volksstemming over de onafhankelijkheid van het niet-bestaande land Padania....

Van onze correspondent

Jan van der Putten

ROME

Premier Prodi heeft dit nep-referendum afgedaan als een grap. De regering had toestemming gegeven voor het evenement, dat ze opvatte als een simpele opiniepeiling en als een manifestatie van politieke propaganda. Maar president Scalfaro sloeg alarm over deze nieuwe bedreiging van de nationale eenheid.

In de noordelijke regio's moesten de kiezers ja of nee zeggen op de vraag 'Wilt u dat Padania een onafhankelijke en soevereine republiek wordt?'

In de Midden-Italiaanse regio's Toscane, Marche en Umbrië mochten een paar honderd kiezers aangeven of ze wel of niet aansluiting wilden bij 'Padania'. De grenzen van Bossi's creatie zijn immers onduidelijk. In het Noorden zelf, waar de Liga in de verkiezingen van vorig jaar april 20 procent kreeg, werd niet gevraagd of de inwoners van zo verschillende regio's als Veneto en Lombardije wel in dezelfde staat wilden wonen.

Ruim dertienduizend straattentjes fungeerden als stembureau. Stemgerechtigd waren 22 miljoen mensen van 16 jaar en ouder die één dag of langer in 'Padania' woonden. Om te stemmen was een identificatiedocument voldoende. Bijvoorbeeld het illegale 'Padaanse' persoonsbewijs.

Wie wilde kon zijn stem vele malen uitbrengen. Twee verslaggevers hebben beiden tien keer gestemd. Van de tien internationale waarnemers, activisten van onafhankelijkheidsbewegingen uit Polen, Kroatië, Spanje en Uruguay, was geen spoor te bekennen. Maar de Liga sloot fraude uit: de namen van de kiezers zijn immers genoteerd, zei Bossi, en alle stembureaus waren bemand door authentieke Liga-leden, ieder zo eerlijk als goud. Immers, lichtte Bossi toe, 'wij zijn geen oplichters zoals de Italianen.'

Nog voordat de tentjes waren opgebroken, wisten Bossi en Maroni al dat hun referendum een overweldigend succes was geworden. Daarna kwam er een heuse exit-poll: 99,7 procent van de zes miljoen kiezers zou 'ja' hebben gestemd. Later werden die cijfers bijgesteld. Alle partijen van 'Rome' hoonden de uitslagen weg. Maar Bossi's doel was bereikt: beheersing van de media en het politieke toneel.

Met zijn referendum heeft Bossi ingegrepen in het debat over de ombouw van Italië tot een federale staat. De commissie voor staatkundige hervormingen is bezig met een plan dat de Liga de wind uit de zeilen moet nemen. Dit plan, dat de regio's grote autonomie geeft, gaat velen al te ver. Maar voor Bossi is het een schijnhervorming, omdat de centrale overheid de baas over de fiscus blijft.

Vorige week detacheerde Bossi twee Liga-kamerleden als 'waarnemers' bij de commissie die hij tot dan toe had geboycot, alsof ze een vreemde staat vertegenwoordigden. Gisteren trok hij hen terug. 'De commissie', vonniste hij, 'heeft haar legitimiteit verloren. Het volk heeft genoeg van de charlatans.'

Meer over