Bijlmer-enquête: Borst doet rollenspel en Maij studeert

Minister Jorritsma van Economische Zaken houdt oefenuurtjes met ambtenaren. Collega Borst van Volksgezondheid gelooft in de werking van het rollenspel....

De politieke kopstukken die deze week aan de tand worden gevoeld in de Bijlmer-enquête, laten zo min mogelijk aan het toeval over. Zij hebben zich maandenlang voorbereid om de commissie ervan te overtuigen dat ze geen grote misrekeningen hebben gemaakt na de vliegramp met de El Al-Boeing.

De twee huidige vice-premiers kwamen de afgelopen maanden het meest onder vuur te liggen. Jorritsma (VVD) omdat ze als minister van Verkeer en Waterstaat te weinig zou hebben ondernomen om de aard van de lading boven water te krijgen. En Borst (D66) omdat ze gezondheidsklachten van omwonenden niet serieus zou hebben genomen. Beiden zijn bereid af te treden bij verwijtbare fouten.

Al vanaf het begin van de verhoren steken Jorritsma en een clubje ambtenaren dagelijks de koppen bij elkaar. Een crisisteam mag het niet heten op Economische Zaken, maar alle ontwikkelingen worden nauwgezet geanalyseerd. Haar vorige ministerie, Verkeer en Waterstaat, stuurt dozen vol met materiaal.

De grote angst van haar medewerkers is dat Jorritsma het tijdens de verhoren aan de stok krijgt met commissieleden. Ze staat niet bekend om haar diplomatieke gaven en kan erg korzelig reageren. Daarom wordt er donderdagavond nog, vlak voor de verhoordag, een oefensessie gehouden op het ministerie.

Minister Borst gebruikt haar vrije uurtjes om alle details uit twee mapjes met Bijlmer-papieren tot zich te nemen. In een rollenspel met interne en externe deskundigen bekwaamt zij zich in het beantwoorden van vragen.

Het verhoor dat de enquêtecommissie half februari achter gesloten deuren hield, viel Borst mee.

Maar dat wil niet zeggen dat de openbare verhoren even vlotjes zullen verlopen. In het verleden is gebleken dat het er voor de tv-camera's een stuk verbetener aan toe kan gaan.

Premier Kok heeft in zijn voorbespreking zo weinig gezegd, dat het een heksentoer zal worden om komende donderdag van het openbare gesprek nog wat te maken. Kok heeft zich voorbereid aan de hand van de notulen uit de ministerraad. Mediatraining vond hij niet nodig, omdat hij als minister van Financiën en als premier slechts zijdelings bij de kwestie betrokken was.

Mogelijk krijgen hij en zijn voorganger Lubbers wel het verwijt dat zij hun vakministers te weinig op de huid hebben gezeten. De enquête is in de ministerraad enkele malen aan de orde geweest, en er is afgesproken dat iedereen de beschikking kreeg over dezelfde stukken.

Zittende en gewezen bewindslieden hebben een royaal beroep gedaan op het enorme Bijlmer-archief van Verkeer en Waterstaat. Een speciaal benoemde coördinator is met het aanleggen daarvan begonnen toen duidelijk werd dat er een parlementaire enquête zou komen. Maij, Jorritsma en Borst 'krijgen alles wat ze willen hebben', zegt een ambtenaar.

Ook de huidige minister, Netelenbos, maakt gebruik van dit archief. Netelenbos heeft weinig directe betrokkenheid, maar haalde zich wel de gram van Kok op de hals toen ze na het beluisteren van de beruchte Bijlmer-tapes haar voorgangers Jorritsma en Maij verwittigde over de 'onder de pet' gehouden informatie, en niet de premier. Of bewindspersonen inderdaad niets wisten van het telefoontje aan de luchtverkeersleiders, is de belangrijkste vraag die de enquêtecommissie aan Maij wil stellen.

Meer over