'Bij windkracht vijf is het overleven'

Met iets van spijt in haar stem zegt zijn vriendin dat hij 'al bijna een jaar weg is'. Peter Tans heeft niet alleen zijn geliefde achtergelaten voor een verblijf aan de andere kant van de wereld, maar ook zijn bedrijf....

Van onze verslaggever Michiel Kruijt

Hij behoort tot het handjevol Nederlanders dat toegetreden is tot het Walhalla van de zeilsport: de America's Cup, die voor de derde achtereenvolgende keer wordt verzeild voor de kust van Auckland. Vannacht zijn de kwartfinales begonnen, als het weer tenminste wilde meewerken.

Nadat Tans voor de derde keer had meegevaren in de Whitbread Round the World Race, specialiseerde hij zich in computers en communicatieapparatuur, die onmisbaar zijn geworden aan boord. Het leverde hem een baan op bij het Zweedse team Victory Challenge. 'Mijn bedrijf in Nederland ligt stil, maar dit is het summum.'

De acht deelnemers die na de voorronden zijn overgebleven, hebben elk twee wedstrijdboten. De prestaties van deze racemonsters worden constant met elkaar vergeleken om te weten of veranderingen aan romp, tuigage en zeilen verbeteringen zijn.

'Tijdens de tests zijn op de mast en de romp sensoren geplakt. Daarmee verkrijgen we data, die worden geanalyseerd. Daarnaast gebruiken we hoge-snelheid-internet om gegevens over het weer voor de start aan de wedstrijdboot te kunnen doorgeven. Ieder team heeft vier weerboten vol instrumenten en een centrale boot met meteorologen'.

Tans had zich al veel eerder in Zweden moeten vestigen om in de races te mogen meevaren. 'Ik heb nu niet de stress van het wedstrijdzeilen, maar zou toch wel op de boot willen zitten. Er staat zo veel zeil op dat het bij windkracht drie al alle hens aan dek is. Bij windkracht vijf is het overleven.'

Vrijwel alles aan de ongeveer twintig meter lange boten is van koolstof om gewicht te besparen. Ze wegen slechts 25 duizend kilo; daarvan zit duizend in de tuigage, vierduizend in de romp en niet minder dan 20 duizend in de kiel.

Wat de Formule 1 is voor de autosport, is de America's Cup voor de zeilsport, zegt een andere Nederlander die in Auckland bivakkeert. Roy Heiner is schipper van de sparringsboot van het Oracle BMW-syndicaat, favoriet om de Louis Vuitton Cup te winnen, de trofee die recht geeft op een duel met de vorige winnaar van de America's Cup, Team Nieuw-Zeeland. Heiner: 'Hier zijn de meeste ontwikkelingen, omdat hier het meeste geld wordt uitgegeven. Bijna elke vernieuwing komt van de America's Cup.'

De grote budgetten waarover de syndicaten beschikken - de teams die minder dan 50 miljoen euro investeerden, zullen waarschijnlijk vroegtijdig sneuvelen - zijn te danken aan de gulheid van schatrijke ondernemers. Heiners baas is Larry Ellison, oprichter van het softwareconcern Oracle.

Toen het team in zijn ogen niet goed presteerde, haalde de zakenman zonder overleg de schipper Chris Dickson terug die hij eerder aan de dijk had gezet. Heiner: 'Er is maar één eigenaar en de onze heeft de neiging hard in te grijpen. Je kan van alles roepen, maar hij betaalt het meeste geld.' Ondanks het gebrek aan communicatie noemt hij het een 'droom' om aan dit toernooi te mogen deelnemen.

Bijna alle in Auckland verblijvende Nederlanders waren betrokken bij de BrunelSunergy, de Nederlandse boot die voorlaatste eindigde in de Whitbreadrace van vijf jaar geleden. 'Doordat we meededen op internationaal niveau, kregen Nederlandse zeilers de kans hun dromen te verwezenlijken', legt Heiner uit. 'Je leert mensen kennen, krijgt naamsbekendheid en zo kan je verder. Zonder internationale campagnes gaat een land achteruit. Dat is een probleem dat we nu hebben.'

Het verklaart het bescheiden aantal landgenoten in Auckland. 'Bijna alle Nederlanders die professioneel zeilen, zitten nu hier', zegt Peter van Niekerk, een van de drie spinnakertrimmers in het met Zwitsers geld gefinancierd team Alinghi.

Hij zit al een jaar in Auckland, werkt snoeihard, maar mocht slechts vier van de zestien wedstrijden meevaren: een van de rivalen is zeer ervaren. Het salaris maakt evenwel veel goed, bovendien kan Van Niekerk de hele winter doorvaren en een hoop opsteken. 'Er is een ontzettende professionele aanpak hier'.

Plagiaat is aan de orde van de dag. Van Niekerk: 'Vorige week heeft Team Nieuw-Zeeland een nieuwe spinnaker getest, gemaakt van een nieuwe stof. Daar hangen meteen de speedboten van de concurrenten achteraan.'

'Je bent altijd een beetje aan het spioneren', bekent de Nederlandse ontwerper Rolf Vrolijk, die de BrunelSunergy tekende en nu een hoofdrol speelt in het twaalf man grote ontwerpteam van Alinghi. 'Al was het maar om te weten of je niets vergeten bent. Nu worden wij gekopieerd, dus dat zit goed'.

Vrolijk tekent al meer dan een kwart eeuw wedstrijdboten. Hij richtte in 1978 een bureau op in Duitsland, dat bij de wereldtop hoort. 'Maar als je hier niet wint, kun je beter een ander baan nemen.'

Meer over