Bij elkaar op bezoek rgrande vitesse

De Toilettes de la Madeleine zijn de mooiste publieke plees in Parijs. Ze worden bewaakt door een dweilende matrone. Rechts van de kerk, waar hoeren kaarsen branden, kronkelt een trap naar een ondergronds paleisje....

Heb je dan ook vorstelijke toiletten in Parijs?, vraagt weleens iemand.

Over de Franse plee bestaan veel misverstanden: je moet hurken, het is vies. Over Fransen wordt in Nederland vaak in clichgedacht, schrijft het 'boekenweekmagazine',met uitdrukkingen als 'wij zullen hem dat Frans praten wel afleren', of 'met de Franse slag'.

In het rijtje 'normen en waarden' van Jan Peter Balkenende zijn kruistocht tegen lomp gedrag ontbreekt het lemma 'stomme vragen'. Vooral televisiemensen stellen zulke vragen, zoals nu weer in het Festival Cafan de Boekenweek in de Amsterdamse Stadsschouwburg, waar de Franse minister van Buitenlandse Zaken Dominique de Villepin gisterochtend een rede hield over het boek.

Tussen de bedrijven door het Rwanda-rapport over de moord op president Habyarimana, Ivoorkust, vredeshandhaving in Ha of de bomaanslagen in Spanje sprak De Villepin over 'openstelling naar de wereld', mondialisering, de dreigende 'golf van uniformisering' en 'het recht en de plicht van staten om hun eigen culturele koers te varen'; over wegkwijnende talen, over bibliotheken en over de vaste boekenprijs en dat allemaal in nauwelijks twintig minuten, rgrande vitesse.

Sommigen in het zaaltje wilden weten 'welk goed Frans boek hij ons kan aanraden' en 'welke Nederlandse auteur hij de Fransen zou aanbevelen'; dsoort vragen kon de welbespraakte De Villepin moeiteloos pareren. Je denkt nog: maakt hij er zich met de Franse slag van af? Maar zo is de in Marokko geboren aristocraat niet.

Hij is een intelligente en minzame minister, die het voortdurend heeft over het recht en de moraal. De Villepin loopt in het voetspoor van de gaullistische traditie, heeft het over de grandeur van Frankrijk, maar ook over het respect voor andere culturen; hij stoort zich aan het unilateralisme van Amerika. Maar De Villepin, die een studie over Napoleon publiceerde, is ook schrijver. Sinds hij in 2002 minister van Buitenlandse Zaken werd, schreef hij drie boeken: een essay over Frankrijk, Le Cri de la Gargouille, Un autre monde over buitenlandse politiek en oge des voleurs de feu, een verhaal van 824 pagina's over poe.

Vierenhalf uur slaap, dat is voor De Villepin voldoende rust; hij vindt, ook in tijden van wereldcrises, nog tijd om te lezen en te schrijven. Dat moet ook, zegt hij: 'Lectuur verandert je gezichtspunten.' Elk boek is 'een reis', je leest als het ware 'de ander tegemoet'. Dat was ook de strekking van zijn betoog in de Stadsschouwburg: 'Het scheppendvermogen zal ons de weg wijzen naar diepzinnige en stoutmoedige overpeinzingen.'

D geen vragen over, op die donderdagochtend. De Villepin ontleende de titel van zijn poeboek aan de beroemde Lettre du Voyant van de rebelse dichter Arthur Rimbaud aan zijn vriend Paul Demeny. Die brief wzo'n 'stoutmoedige overpeinzing'.

Zo is De Villepin, zeggen de Franse pastiche-schrijvers Pierre Jourde en ic Naulleau, die schertsstukken schrijven over Franse auteurs. Ze maakten zelfs een lijstje van denkbeeldige boeken over de minister: Villepin l'insurg2007, met een voorwoord van Philippe Sollers), Poe et rlution (2009) en Rebelle toujours (2011).

Het Gare du Nord (De Villepin vond het een mooi Boekenweek-insigne) is het eindpunt van de trein van Amsterdam naar Parijs. Over een paar jaar, als de Thalys op volle snelheid zal sporen, liggen beide landen dichter bij elkaar, alleen nog gescheiden door BelgiNederlands 'dikke grens met Frankrijk'.

NS en Thalys organiseren zaterdag een Tour du Livre, met tal van schrijvers, een rit met een hogesnelheidstrein van Amsterdam naar Den Bosch. Zondag reist een gezelschap naar Parijs, om er bloemen te leggen op de graven van grote Franse schrijvers; Kees Fens houdt bij een fraaie lunch in Le Procope een tafelrede over grafmonumenten. Zo reizen we elkaar tegemoet, rgrande vitesse. Het is leerzaam en ook deftig (pas op: 'met je voeten niet pontificaal op de bank', zei Balkenende deze week nog in Het Parool).

Meer over