Big Ben, prekende businessfilosoof

De man die het VVD-programma voor de verkiezingen van 2007 gaat schrijven, gaf British Telecom in korte tijd nieuw elan....

Begin 2002 werd hij bij British Telecom (BT) verwelkomd als een B-speler en een potentiële brokkenmaker. Twee weken daarna was de beurskoers van het telecommunicatieconcern met 22 procent gestegen en kopte The Economist ‘Verwaayen Ahead’. ‘Hij heeft het concern nieuw elan gegeven.’

Zelfs in het land waar carrières even snel worden gemaakt als ze worden afgebroken, zal zelden iemand in zo korte tijd van zero tot hero zijn gestegen.

Zodoende heet hij nu Big Ben. In bijna vier jaar heeft hij zich ontplooid tot een van de meest gezaghebbende Britse topmanagers. Geen serieus congres of Ben Verwaayen staat op de sprekerslijst. Britse zakenlieden vallen en masse voor zijn Nederlandse uitgesprokenheid.

‘Als topmanager ben ik nu onderdeel van de bv Groot-Brittannië, maar ik heb ook in Amerika en het oude Europa gewerkt’, zei hij onlangs tijdens een conferentie van de Confederation of British Industry. ‘In de VS weten ze waar de uitdaging vandaan komt. Uit het oosten. In Europa moeten we de ogen openen. We moeten de noodzaak van veranderingen erkennen zonder tot paranoia te vervallen.’

Ben Verwaayen (53) houdt zijn businessfilosofieën niet alleen voor zichzelf of voor BT. Hij – de grote communicator – reist stad en land af met zijn denkbeelden. Volgende week houdt hij alweer een praatje voor de Foreign Press Association. En af en toe wipt hij over naar Nederland om zijn visie op de maatschappij en het ondernemersklimaat te geven.

Verwaayen flirtte al jong met de politiek. Op zijn twintigste werd hij lid van de Nieuwe Kiezers Werkgroep van de VVD en later organiseerde hij ook verkiezingscampagnes. Maar hij raakte al snel teleurgesteld in de politiek. ‘Ik ben te resultaatgericht’, zei hij.

In 1988 trad hij dienst van de PTT. Hij werd een van de gangmakers van de privatisering en beursgang van het staatsbedrijf. ‘Ik houd van veranderingen en van concurrentie. Vanaf de eerste dag bij PTT Telecom ben ik prediker van de vrije markt geweest.’

Verwaayen leidde de vernieuwing samen met Ad Scheepbouwer. Terwijl Scheepbouwer de stoffige brieventak mocht leiden, kreeg Verwaayen de opdracht PTT Telecom om te vormen tot het nieuwe, dynamische KPN Telecom. Hij nam initiatief op initiatief, maar veel resultaat had het niet. In 1997 verhuisde hij naar de oostkust van de VS, waar hij als tweede man Lucent Technologies – fabrikant van telecomapparatuur – een nieuwe impuls moest geven. Het bedrijf bloeide en groeide totdat in 2000 de internetzeepbel uiteenspatte. Lucent verloor miljarden en moest 50 duizend werknemers ontslaan.

Het was geen goede binnenkomer bij BT, een bedrijf dat Groot-Brittannië loves to hate, maar al snel werd hij opgenomen als een deel van het eigen establishment. Zijn heldere visie voor het bedrijf – de Britse particuliere markt en de Europese zakelijke markt – viel in goede aarde. Personeel en beleggers wisten na jaren van onrust ineens weer waar BT voor stond.

Na zijn aantreden paaide Verwaayen iedereen met zijn lagere vaste bezoldiging van 700 duizend pond per jaar. Hij koos voor een prestatiegerelateerde bonus van aandelenopties, wat hem geen windeieren opleverde.

Meer over