Nieuwsrunoffs georgia

Bidens presidentschap krijgt vleugels nu de Democraten ook de Senaat in handen hebben

De Democraten hebben na het Witte Huis ook de controle teruggepakt over het Amerikaanse Congres. Twee vacante Senaatszetels uit Georgia zijn woensdag gewonnen door Democraten, waardoor zij nu de meerderheid hebben in de Senaat. Hiermee vergroot Biden zijn slagkracht als president aanzienlijk.

De uitslagen voor de Democraten worden gevierd in Atlanta.  Beeld AFP
De uitslagen voor de Democraten worden gevierd in Atlanta.Beeld AFP

De winst werd bekend op een moment dat de revolte van Trump-aanhangers ook was overgeslagen naar Georgia. Gewapende militieleden verzamelden zich woensdagavond bij het Capitoolgebouw van de zuidelijke staat. De hoogste ambtenaar van Georgia die verantwoordelijk is voor de verkiezingen, Brad Raffensperger, moest worden geëvacueerd en in veiligheid gebracht.

Reden voor de onrust in Georgia is dat daar woensdag de stemmen werden geteld van een cruciale Senaatsrace, die de erfenis van Trump zo goed als weg kan vagen. Woensdagmiddag voorspelden grote Amerikaanse media al dat één cruciale zetel uit Georgia in elk geval naar de Democraten gaat. Met 98 procent van de stemmen geteld had de Democratische dominee Raphael Warnock een te grote voorsprong –van 35 duizend stemmen – op de Republikeinse Kelly Loeffler om nog te kunnen verliezen. De uitkomst van de strijd tussen Democraat Jon Ossoff en zijn Republikeinse opponent David Perdue was lange tijd ongewis, maar ook Ossoff werd woensdagavond uitgeroepen tot winnaar. Mede door de onrust zal de uitslag formeel waarschijnlijk pas donderdag bekend worden gemaakt.

Cruciale zetels

De machtsstrijd in Georgia is van cruciaal belang voor Biden om zijn politieke agenda de komende twee jaar te kunnen doorvoeren. De Democraten hadden al een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden, maar voor het doorvoeren van wetten, plannen en benoemingen is ook een meerderheid nodig in de Senaat.

De zetels die op het spel stonden in Georgia, hebben de stemverhouding in de Senaat tot november 2022 doen omslaan in het voordeel van de Democraten. Zowel de Democraten als de Republikeinen hebben nu 50 zetels in de Senaat, maar vicepresident Kamala Harris kan met haar stem de doorslag geven om belangrijke beslissingen door te drukken.

Zonder die Senaatswinst hadden de Republikeinen de macht gehad om de komende twee jaar al Bidens plannen te blokkeren: het minimumloon kan niet omhoog en er gaan geen miljarden naar schone energie, betere kinderopvang of de zorgverzekering van miljoenen Amerikanen. Ook Bidens benoemingen van rechters en kabinetsleden hadden tegengehouden kunnen worden.

Historisch verlies

Het is een historisch verlies voor Trump en de Republikeinen nu ze ook de Senaatsverkiezingen hebben verloren: het is bijna een eeuw geleden dat een zittend president na één termijn zowel het Witte Huis als de meerderheid in beide kamers van het Congres verliest (dit overkwam voor het laatst Republikein Herbert Hoover in 1933, na het uitbreken van de Grote Depressie).

De geschiedenis leert dat zittende presidenten in de VS vaker wèl dan niet de macht hadden over beide kamers in het Congres, hoewel er het laatste decennium wel meer verdeeldheid is. Zowel Obama als Trump had de eerste twee jaar na zijn aantreden een meerderheid in de Senaat én het Huis, maar verloor die ook weer. Een president die vier of acht jaar lang het Congres aan zijn zijde heeft, heeft het veel makkelijker met besturen. Bovendien groeit dan de kans dat zijn opvolger een partijgenoot is.

Vandaar dat Biden de kiezers in Georgia afgelopen dagen opriep om massaal te komen stemmen. ‘Georgia, de hele natie kijkt naar jullie. De macht ligt letterlijk in jullie handen’, zei hij maandag op een verkiezingsbijeenkomst in Atlanta. ‘Eén enkele staat kan de koers uitzetten, niet alleen voor de komende vier jaar, maar voor de komende generatie.’

Lees meer over het aankomende presidentschap van Biden

Dit zijn de toekomstplannen van Biden op een rij.
Voor een vergelijking met Trump, kun je hier de standpunten van Trump en Biden vergelijken.

Senaatsverkiezingen in Georgia: de kerken zijn bepalend voor de uitkomst, en dus voor de slagkracht van Joe Biden.

Meer over