Bezittingen Franse politici moeten openbaar

In een ultieme poging een dreigende politieke crisis te voorkomen wil de Franse regering dat alle ministers en parlementsleden hun bezittingen openbaar maken. Ze krijgen daar een week de tijd voor. Ook wil de regering parlementariërs verbieden nevenactiviteiten uit te oefenen zoals een baan als advocaat, arts of hoogleraar. Dit moet 'een moraliserende schokgolf' teweegbrengen.

Ariejan Korteweg
Ex-premier Francois Fillon maakte op het tv-journaal zijn bezittingen openbaar. Beeld epa
Ex-premier Francois Fillon maakte op het tv-journaal zijn bezittingen openbaar.Beeld epa

Sinds die aankondiging verdringen politici ter linker- en rechterzijde elkaar om zo snel mogelijk hun bezit publiekelijk bekend te maken. Ex-premier François Fillon mocht in het tv-journaal vertellen dat hij een huis in de Sarthe heeft dat naar schatting ruim 650.000 euro waard is, twee auto's bezit van meer dan tien jaar oud en een beetje geld op de bank heeft.

Minister Cécile Duflot heeft 106.161 euro op de bank en een huis in Les Landes dat ze kocht voor 168.000 euro. Haar Renault Twingo wordt op 1.500 euro geschat en ze heeft ook een Renault 4. Minister Arnaud Montebourg blijkt (mede-)eigenaar van twee appartementen in Parijs en een huis in de Saône-et-Loire.

Populistische hypocrisie
Niet alle politici zullen zo gretig zijn. Jean-François Copé, de omstreden voorzitter van oppositiepartij UMP, heeft een bloeiende praktijk als advocaat. Hij heeft al laten weten zijn bezittingen pas openbaar te maken als het voorstel kracht van wet heeft. En hij is zeker niet de enige politicus met aanzienlijke bijverdiensten. Hij noemt de roep om transparantie 'populistische hypocrisie'.

De maatregel is het antwoord van president François Hollande en zijn eerste minister Jean-Marc Ayrault op de onrust die is ontstaan door de bekentenis van ex-minister Jérôme Cahuzac dat hij zwart geld op een rekening in Zwitserland heeft. Die bekentenis heeft een besmettelijk effect. Volgens een recente opiniepeiling denkt 77 procent van de Fransen dat politici corrupt zijn. Hollande had bij zijn aantreden juist 'een onberispelijke regering' beloofd.

Nevenactiviteiten
Mocht de maatregel kracht van wet krijgen, dan blijft de kans op fraude bestaan. Er is in Frankrijk geen instantie die toeziet op de juistheid van dergelijke opgaven.

Ook het verbod op nevenactiviteiten is niet onomstreden. In Frankrijk is het heel gebruikelijk dat een parlementslid tegelijk burgemeester of voorzitter van een departement is. Opeenvolgende linkse regeringen probeerden al vergeefs de politieke dubbelfuncties uit te bannen.
De politieke kaste wacht met angst en beven of er nieuwe onthullingen over Zwitserse bankrekeningen volgen.

Volgende slachtoffer leek minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius, die door Libération van het bezit van zwart geld werd beschuldigd. Dat de krant een dag later omstandig door het stof moest, tekent de opgewonden sfeer die over de Franse politiek hangt.

Meer over