Bewindsman kapt rigoureus in hulp Antillen

Staatssecretaris De Vries van Koninkrijksrelaties gaat het mes zetten in de duizend hulpprojecten voor de Nederlandse Antillen en Aruba. Hij heeft forse kritiek op vorige kabinetten, die volgens hem de projecten nooit goed hebben bekeken....

Het is niet eens duidelijk of projecten zijn gestopt. Bovendien was er een hoge mate van willekeur bij de goedkeuring, vindt de bewindsman.

De Vries zegt dat hij 'een grote lenteschoonmaak' gaat houden. In mei komt hij met een notitie. Over het aantal projecten zegt hij: 'Dat het er zo veel zijn, is voor mij een bewijs dat er niet naar de kwaliteit ervan is gekeken.'

De bevindingen van De Vries zijn gebaseerd op een grondige doorlichting van zijn departement.

'Ik ben geschrokken van wat ik heb aangetroffen. Diverse portefeuillehouders van regeringen en eilandbesturen op de Antillen hadden hun persoonlijke voorkeuren en dienden hun eigen projecten in. Die werden vervolgens in Den Haag niet afgewogen. De ontwikkelingssamenwerking was niet gestoeld op een visie. Het had een sterk ad-hoc-karakter.'

De Vries heeft ook forse kritiek op de administratie. 'Er is niet onderzocht of projecten aan hun doel beantwoordden. Soms was de gedachte in de Antillen dat een project was vervallen en dat men in Den Haag dacht dat het nog liep. Ik wil nu opheldering over de status van alle projecten.

'De ramingen deugen niet. Een project uit 1997 voor training van ambtenaren werd geraamd op 10 miljoen gulden. Nu blijkt dat er toen maar 1,5 miljoen gulden is uitgegeven, de rest is doorgeschoven naar het jaar erop. Den Haag controleerde dat niet. Daardoor zijn er kasproblemen ontstaan.'

De aanpak van De Vries doet sterk denken aan die van minister Herfkens voor Ontwikkelingssamenwerking. Die heeft het aantal landen waaraan ze ontwikkelingshulp geeft, sterk gereduceerd. 'Ontpronken', heette dat al gauw in politiek Den Haag, naar haar voorganger Pronk.

De Vries vindt dat de vergelijking met Herfkens opgaat, maar het gaat hem te ver zijn voorganger Voorhoeve de schuld in de schoenen te schuiven. Voorhoeve was in het vorig kabinet belast met de Nederlandse Antillen en Aruba.

'Het is een erfenis van de jaren zeventig', licht hij toe. 'Het denken over ontwikkelingsrelaties hier heeft het denken in de wereld niet gevolgd. Daarbij komt dat het kabinet van Nederlands Antilliaanse zaken een zwervend bestaan heeft geleid in verscheidene ministeries. Dat heeft de kwaliteit niet echt geholpen.' Het kabinet is inmiddels opgegaan in het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

De Vries zei gisteren in de Tweede Kamer dat hij aan de Utrechtse hoogleraar Kruyt en oud-minister Bukman (Ontwikkelingssamenwerking en Landbouw) heeft gevraagd de hulp aan de Antillen en Aruba onder de loep te nemen.

Eind vorig jaar besloot De Vries nieuwe projecten niet langer te financieren, omdat de Antillen een lening van 96 miljoen gulden niet hebben afgelost. De Antillen verkeren in grote financiële problemen. Nederland wil te hulp schieten, mits het IMF het financiële herstelplan goedkeurt.

Meer over