Bewegen

Het zal het druilerige winterweer zijn dat noodde tot poëzie: er school opmerkelijke beeld- en woordrijm in de zondagtelevisie.


Eerst was er de (op het IDFA) veelgeprezen documentaire van Ramon Gieling Over Canto. Het inmiddels overbekende muziekstuk Canto Ostinato (favoriet als onheilspellend behang voor items in talloze actualiteitenrubrieken) van Simeon ten Holt, met zijn eindeloos repeterende en schuivende pianomotieven, bleek nogal wat volgers te hebben, die het stuk bijzondere betekenis toeschreven voor hun leven. De een beviel op de klanken van twee (of vier) vleugels, voor de ander was de Canto het enige houvast in een donkere tijd na de dood van zijn moeder.


Ze kwamen aan het woord, en hun blinde liefde en belijdenissen staken mooi schril af tegen de nuchterheid waarmee de componist zelf ('Ik ben geen muziekliefhebber') sprak over zijn bekende werk. Mocht hij kiezen tussen Canto Ostinato en weer kunnen fietsen, dan koos hij zonder aarzeling voor het laatste.


Alles draait om bewegen, was even later de onuitgesproken boodschap van een nieuwsgierig makende reportageserie van de NTR: De Canta danst. Niets over 'de Canto' dus, maar over het bekende invalidenautootje dat inmiddels ook onder jongeren populair is geworden. Of zelfs dat niet: de vierdelige serie van Maartje Nevejan legt vast hoe met de autootjes ballet gemaakt kan worden, door ze te laten dansen. 'Compleet krankzinnig', beaamde de artistiek leider zelf tegenover de deelnemende dansers (van Het Nationaal Ballet) en muzikanten, van wie sommigen zelf gehandicapt of ziek. Totdat hij zich realiseerde dat ballet gaat over bewegen en je lichaam gebruiken - ook met Canta's, symbool voor mindervaliden.


Cantarijder en publiciste Karin Spaink schreef een boek over haar vervoermiddel en is een van de deelnemers in dit 'transmediale' project, waarvan de slotuitvoering in de Amsterdamse Westergasfabriek op 1 juli wordt uitgezonden. Nu was ze een van de deelnemers die sprak over haar lichaam en de grenzen van wat wel en niet kan. Door haar ziekte, MS, is ze steeds meer gaan zien wat anderen kunnen. Spaink: 'Mijn hele wereld bestaat uit balletdansers, mensen die iets kunnen bewegen wat ik niet kan. Mooi.'


De Canta danst is een subtiel verslag van een wordingsproces, de aanloop naar een ballet voor dansers en auto's, uitgevoerd door het vijftigjarige Nationale Ballet. Hoe compleet krankzinnig ook, de eerste aflevering bood een verrassend en veelkleurig portret van de dansers en Cantarijders, hun beperkingen, het gevecht met hun lijf, hun dromen en vermogens tot bewegen, de spil van het leven.


Het belang van bewegen rijmde onbedoeld met een fragment op de vroege zondag. Het zat in een geslaagde aflevering van het nog wisselende Jinek op zondag. In een filmpje was een verslaggever op bezoek bij Dries van Agt. De voormalig staatsman zat in zijn tuin te zwoegen op een hometrainer. Alles boven de taille deed het nog, maar zijn zwakke heupen maakten dat het beklimmen van de Alpe d'Huez de wielrenfanaat door de dokter wordt afgeraden en door 'mijn meisje' verboden. De verslaggever zag in de zwoegende oud-politicus een mooie analogie met Europa. 'Het beweegt wel, maar er gaat niets vooruit.'


Na vele uren als zittende zondagzapper ontvouwde zich daar het weekendweetje: leven is net televisie. Het is niets wanneer er niks beweegt.


Meer over