'Beter dan zo'n slappe folder uit postkantoor of bibliotheek'

Wekelijks peilt de Volkskrant de mediabeleving van Nederlanders in vier leeftijdscategorieën. Deze week: de dertigers en veertigers over de euro....

Bij de een voltrok het zich wat nadrukkelijker dan bij de ander, maar de berichtgeving over de nieuwe munteenheid euro, waarover begin juni in Amsterdam wordt beslist, is maanden-, zo niet jarenlang onopgemerkt langs de leden van het panel gegleden. Niemand van hen kon precies uitleggen waarover het ging. Misschien is dat nog steeds wel het geval, want de euro is een onderwerp, waaraan, zo lijkt het, steeds weer nieuwe, ingewikkelde elementen worden toegevoegd.

Bibliothecaresse Rosa Bloem (34): 'Ik heb het euronieuws altijd een ver-van-mijn-bedshow gevonden. Misschien heb ik het wel stelselmatig gemeden, omdat ik er toch niets van snapte. Dat is geen onwil geweest, ik heb het echt geprobeerd, maar ik vond het allemaal zo droog en saai dat het gewoon niet tot mijn geest doordrong.'

Een beetje spijt heeft Bloem daar nu wel van, want sinds ze enige tijd geleden in HP/De Tijd een artikel las, waarin de gevolgen van monetaire unie in gewone-mensentaal werd uitgelegd, is de schrik haar om het hart geslagen. Bloem: 'Waarom mogen wij bijvoorbeeld niet stemmen, zoals ze in Noorwegen en Denemarken wel hebben gedaan? Onze gulden is stabiel en in vergelijking met de rest van Europa heeft Nederland een goed sociaal vangnet. Blijft dat zo? Ik ben bang van niet als ik die mafiose types vóór invoering hoor pleiten. De Europese Unie wordt een fusie met Italiaanse toestanden. Wat een fusie is, weet ik van mijn werk. Wat Italiaanse toestanden zijn, weet ik ook.'

Zo somber als Bloem is niet iedereen, maar dat er mankementen aan de informatievoorziening over de euro hebben gezeten, daarover is men het unaniem eens. De presentatie van de nieuwe munteenheid was óf te ingewikkeld óf te simpel óf te rooskleurig. Naar Oostenrijk op vakantie gaan en toch geen geld hoeven wisselen bij de skilift. Wie zou daar tegen te zijn? Terwijl dat slechts een klein aspect van de totale operatie betreft.

Over de hoge heren van de multinationals hoeven we ons in elk geval geen zorgen te maken, vindt historicus Bas van der Plas (49). 'Die hebben hun zaakjes al lang voor elkaar. Die lui nemen hun beslissingen ook niet op basis van de wanproducten als die van Postbus 51. Natuurlijk hebben ze de analyses in Vrij Nederland en De Groene Amsterdammer gelezen, maar dan lachend in hun vuistje, want hun maatregelen hadden ze al lang getroffen. Zo'n plan van Renault tot overplaatsing van de fabriek in Vilvoorde naar Spanje, dit voorjaar, is natuurlijk al lang geleden bedacht. Alle arbeidsintentieve werk is sowieso naar een Tweede- of Derde-Wereldland overgebracht. En in voorkomende gevallen, als dat belastingtechnisch handig was, hebben ze ook een deel van het hoofdkantoor verplaatst.'

Volgens Van der Plas wordt dat door gewone mensen geaccepteerd uit onmacht. Van der Plas: 'Ze moeten wel, want wat kunnen ze eraan doen? Allochtone gezinnen gaan toch ook naar Zeeman of Migra als ze kleren willen kopen? Misschien zouden ze wel bij de Wereldwinkel willen kopen, maar daar zijn de producten uit de Derde Wereld voor hen helemaal niet te betalen. Een schande, maar waar.'

Leraar economie Peter Nessen (48) spreekt in bovengenoemde gevallen echter liever van 'een efficiënte allocatie van middelen, die maakt dat je het voordeligst kunt produceren'. Hij noemt de euro een 'logisch eindtraject van het vrijer worden van de markt'. Nesssen: 'Daar kan iedereen zijn voordeel bij hebben.'

Het andere panellid dat de komst van de euro met redelijk vertrouwen tegemoet ziet, is belastinginspecteur Rajen Budhu Lall (34), al kan ook hij niet alle consequenties overzien. Budhu Lall: 'Er is veel onzekerheid, maar ik geloof dat de politici het beste met ons voor hebben. Ik ben pas in Amerika op vakantie geweest. Daar is het verschil tussen de ene staat en de andere enorm groot. Dat blijft hier in Europa ook zo. Bovendien is er afgesproken dat de inkomstenbelasting in de deelnemende landen niet wordt veranderd.'

Die mededeling stelt Rosa Bloem gerust, om haar er meteen aan te laten toevoegen dat het toch raar is dat ze dat nu pas moet vernemen. Goed, ze heeft de berichtgeving een tijdlang niet kunnen of willen volgen, maar dat is niet helemaal haar eigen schuld. De overheden en media hadden toch de verantwoordelijkheid kunnen nemen daarover begrjpelijk voor te lichten?

Van der Plas: 'Via een aflevering van Goede Tijden, Slechte Tijden of zo. Dat is commerciële televisie, dus die zendtijd is te koop. In GTST, een programma dat ik veel zie, zijn racisme, emancipatie en homoseksualiteit ook aan de orde geweest. Dat zet meer zoden aan de dijk dan zo'n slappe folder uit postkantoor of bibliotheek.'

Gijs Zandbergen

Meer over