Betaal zorgverlof uit verdwijnen van kostwinner

Door het 'uitsterven' van de kostwinner bespaart de overheid jaarlijks vijftien miljard gulden. Volgens Marianne Dauvellier zou dit geld kunnen worden besteed aan het zorgverlof dat door werkgevers onbetaalbaar wordt geacht....

VNO-NCW voorzitter Blankert berekent dat als alle werknemers gebruik zouden maken van betaald zorgverlof, dit 15 miljard per jaar zou kosten (de Volkskrant, 18 maart). Een dag eerder berichtte Volkskrant-redacteur Gijs Herderschêe over het 'uitsterven' van de kostwinner, de man die alleen de kost verdient voor het gezin, terwijl de vrouw het huishouden doet en voor de kinderen zorgt.

In dat artikel kwam naar voren welke enorme besparingen dit laatste de overheid oplevert: jaarlijks minstens vijftien miljard. Betaald zorgverlof kan - zelfs als alle werknemers er gebruik van zouden maken - dus door de overheid worden betaald.

De actieve beroepsbevolking - degenen die betaald werken - bestaat nu uit méér huishoudens waar man en vrouw allebei werken, de zogenoemde tweeverdieners, dan kostwinnershuishoudens. De term tweeverdieners die in dit verband wordt gebruikt, is misleidend: als naar de verdiensten gekeken wordt, blijkt het om één-en-eenkwartverdieners te gaan.

Als gehuwde vrouwen betaald gaan werken, verliest hun partner de kostwinnersvoordelen. Betaald werkende vrouwen zijn niet meer gratis meeverzekerd voor de AOW, de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) en de Ziekenfondswet, maar gaan daarvoor zelf premies betalen. Als een vrouw weer gaat werken, vervalt ook de voetoverheveling in de belasting omdat zij zelf haar belastingvrije voet benut.

De vorig jaar overleden econome Marga Bruyn-Hundt berekende al in 1991 dat de tweeverdieners de overheid jaarlijks 3,75 miljard gulden aan belastingverlichting voor alleenverdieners bespaarde. Bovendien betaalt de tweede verdiener zelf ook belasting en premies: in 1991 samen al 4,7 miljard gulden.

De toename van het aantal tweeverdienershuishoudens levert jaarlijks dus tenminste acht miljard besparing aan kostwinnersvoordelen op. Als daarbij ook het vervallen van toeslagen, medeverzekering en dergelijke (gemiddeld 5000 gulden) wordt geteld, is die besparing 15 miljard per jaar.

Deze besparingen, die al jarenlang geruisloos in de algemene middelen van minister Zalm en zijn voorgangersverdwijnen, zijn ruimschoots voldoende om betaalde zorgverlof wettelijk te regelen. Als die betaling 70 procent van het minimumloon is, kunnen werkgevers en werknemers aanvullende afspraken maken in de CAO.

Omdat echt niet alle werknemers ieder jaar gebruik zullen maken van het betaald zorgverlof, kan dit ook best langer zijn dan de tien dagen waarover nu gesproken wordt. Voor vrouwen én mannen zal zo'n verlofregeling aantrekkelijk zijn.

Als werknemers meer dan tien dagen opnemen, heeft dat bovendien een gunstige invloed op de werkgelegenheid. De door verlofgangers vrijgekomen tijd kan voor een groot deel opgevuld worden door mensen die nu nog op zoek zijn naar een baan. En dat zal minister Zalm - net als zijn collega in Denemarken, waar het instellen van betaalde verlofregelingen de overheid geld oplevert - ook weer terugvinden in de schatkist.

Meer over