'Bestraf demotie niet met lagere WW of WAO'

Werknemers die kiezen voor demotie moeten niet gestraft worden met een lagere uitkering als zij werkloos of arbeidsongeschikt worden. Bij demotie kiest een werknemer voor werken in deeltijd of een lagere functie met een lager salaris....

Van onze verslaggever

Gijs Herderschêe

AMSTERDAM

Dit schrijft de Sociaal Economische Raad aan het kabinet. Werkgevers, vakbeweging en onafhankelijke kroonleden komen tot deze conclusie in het vertrouwelijke conceptadvies over de kabinetsnota Werken aan zekerheid over de toekomst van de sociale zekerheid.

Met de wijziging wil de SER een drempel slechten voor demotie. De SER benadrukt dat het bij demotie moet gaan om een 'strikt vrijwillige' stap terug. Een obstakel bij die keuze is het recht op een eventuele uitkering. De hoogte van een uitkering daalt nu nog mee met de verlaging van het salaris.

In pensioenregelingen is deze drempel meestal al weggenomen. De pensioenopbouw blijft gekoppeld aan het oude, hogere salaris. Dit moet ook gebeuren bij de sociale zekerheid, zo vindt de SER. De uitkering moet gebaseerd worden op het oude, hogere salaris.

De SER is verder diep teleurgesteld over de kabinetsnota Werken aan zekerheid. Het kabinet ontwijkt daarin volgens de raad de noodzakelijke, fundamentele discussie over de sociale zekerheid. Die was in het regeerakkoord aangekondigd. In deze nota worden keuzes gemaakt, noch een visie ontvouwd. Het is veeleer 'een overzicht van beleidsontwikkelingen en discussies dan een gerichte aanzet voor een fundamenteel debat'.

Het debat over de toekomst van de sociale zekerheid is volgens de SER noodzakelijk door de individualisering. De sociale zekerheid is nog te veel gericht op een kostwinner met thuis vrouw en kinderen. Daarnaast nopen de vergrijzing en de ontgroening - het teruglopende aantal kinderen - tot herbezinning.

Om de sociale zekerheid onder druk van vergrijzing en ontgroening betaalbaar te houden, moeten er meer mensen aan het werk, zo stelt de SER. Vooral meer ouderen moeten doorwerken. Nu werkt nog slechts een kwart van de 55-plussers. De overigen ontvangen een uitkering. Demotie kan een optie zijn om daarin verandering te brengen, al staan slechts omschrijvingen van dat begrip in het SER-advies. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid pleitte deze week uitdrukkelijk en expliciet vóór demotie.

Over de toekomstige financiering van de AOW is de SER verdeeld. Door de vergrijzing moet er meer AOW worden uitgekeerd. Vooral de vraag of ook AOW-premie betaald moet worden over de aanvullende pensioenen, verdeelt sociale partners. De vakbeweging is bang dat de groeiende lasten van de AOW hierdoor eenzijdig zwaar op bepaalde bevolkingsgroepen gaan drukken. De werkgevers geven de voorrang aan het spreiden van de lasten, zonder dat de arbeidskosten stijgen en zijn dus vóór.

Ook een bijdrage uit de schatkist verdeelt de sociale partners. De werkgevers zijn tegen een jaarlijkse bijdrage, de vakbeweging is vóór. De kroonleden zijn voor een mix van zowel beperkte premieheffing op pensioenen als een bijdrage uit de schatkist. De derde optie, verlenging van de laagste belastingschijf, zodat over een groter inkomensdeel premie wordt betaald, kan op ieders instemming rekenen.

Voor ingrepen in de opzet van de AOW, zoals het verhogen van de pensioengerechtigde leeftijd, ziet de SER voorlopig geen aanleiding. Opmerkelijk is dat de SER zich niet uitspreekt over de wenselijkheid van een speciaal fonds voor de AOW, waartoe de regering onlangs op aandringen van de Tweede Kamer heeft besloten.

In het voetspoor van de Stichting van de Arbeid, het landelijk overlegorgaan van werkgevers en werknemers, pleit de SER ervoor dat het kabinet afziet van dwang om de bedrijfspensioenen naar zijn hand te zetten. De stichting heeft deze week een reeks aanbevelingen gedaan om de kosten van deze pensioenen beter te beheersen en de keuzevrijheid van de werknemers te vergroten.

Meer over