'Beslan-crisis was te vermijden geweest'

De gijzeling van schoolkinderen in Beslan had kunnen worden voorkomen. De lokale politie heeft instructies genegeerd om de veiligheid rond scholen te verscherpen....

'De lijst van vergissingen en tekortkomingen is lang', zei AleksanderTorsjin, hoofd van de commissie, gisteren tegen leden van de twee kamersvan het Russische parlement. Hij bekritiseerde ook de reddingsoperatie.'Veel wetshandhavers hadden geen idee hoe ze moesten handelen in eencrisis.'

Vooral de autoriteiten van de autonome republiek Noord-Ossetië krijgenervan langs. Zij zijn 'nalatig en zorgeloos' geweest. De rol van defederale overheid wordt nog onderzocht en zal in een later stadium aan deorde komen, liet Torsjin weten.

Torsjins kritiek staat in schril contrast met het Beslan-rapport dat hetOpenbaar Ministerie deze week presenteerde. Daarin werd, tot grote woedevan de nabestaanden van slachtoffers, vooral benadrukt dat de Russischeautoriteiten en de speciale troepen geen fouten hebben gemaakt.

Maar de liberale parlementariër Vladimir Rizjkov zag in het rapport vanTorsjin vooral een afleidingsmanoeuvre. 'Het is een duidelijke poging deverantwoordelijkheid af te schuiven op de regionale autoriteiten. Terwijlvolgens mij vooral de leiders van de federale ministeries verantwoordelijkzijn. Zij hebben geen preventieve maatregelen genomen, zij hebben nietgecontroleerd of hun opdrachten werden uitgevoerd.'

Volgens Torsjin had het ministerie van Binnenlandse Zaken twee keer eentelegram gestuurd naar de politie van Noord-Ossetië, waarin werdopgedragen om op 1 september scholen extra te beveiligen, op 21 en 31augustus. 'Als deze opdracht was uitgevoerd, had de terroristische aanslagvoorkomen kunnen worden.'

Bij school nr. 1 in Beslan was op 1 september 2004 slechts éénpolitievrouw aanwezig. Zij kon niets uitrichten tegen de tientallenzwaarbewapende terroristen die de school bestormden en 1395 schoolkinderen,ouders en leraren in gijzeling namen. Bij de bloedige ontknoping drie dagenlater kwamen 331 gijzelaars om het leven, onder wie 186 kinderen.

Torsjin benadrukte dat de autoriteiten al op de ochtend van de aanvalwisten dat er meer dan duizend gijzelaars waren, terwijl het volgensofficiële verklaringen slechts om 354 gijzelaars ging. Het besluit overde aantallen te liegen is volgens Torsjin genomen door het lokale hoofd vande Federale Veiligheidsdienst, Valeri Andrejev. Andrejev wordt ookverantwoordelijk gesteld voor de slechte coördinatie tussen deverschillende wethandhavende diensten.

Susanna Doedajeva, hoofd van het Comité Moeders van Beslan, isteleurgesteld over de rapportage van Torsjin. 'Er worden nog steeds geennamen genoemd van de mensen die verantwoordelijk zijn. En de pijnlijkstevragen blijven onbeantwoord.'

Het blijft bijvoorbeeld onduidelijk hoe de zwaarbewapende terroristenvanuit het nabijgelegen Tsjetsjenië ongemoeid alle politieposten hebbenkunnen passeren. Familieleden van slachtoffers zijn ervan overtuigd datcorrupte autoriteiten daarbij hebben geholpen. De commissie blijft ook vaagmet kritiek op de reddingsoperatie. Volgens getuigen hebben de specialetroepen vlammenwerpers ingezet en granaten afgevuurd voordat allegijzelaars uit de school waren gered. Torsjin verklaarde dat deze zwarewapens pas op het laatst zijn ingezet, om de levens van de ingezettecommando's te redden. De gijzelaars waren volgens hem toen niet meer in hetgebouw aanwezig.

Torsjin liet ook weten dat hij niet heeft kunnen vaststellen waardoorde eerste explosie in de school is veroorzaakt. Wel sloot hij uit dat eenRussische scherpschutter daarvoor verantwoordelijk zou zijn.

Meer over