Beschouwend ontbijtje voor campagneleiders

VAN ONZE VERSLAGGEEFSTER IRENE DE POUS

DEN HAAG - De ene helft had in de vroege uurtjes zijn wonden gelikt, de andere helft had voluit gefeest, maar om negen uur 's ochtends zaten de campagneleiders van VVD, PvdA, CDA, D66, GroenLinks en SP op een rij in het Haagse perscentrum Nieuwspoort. Traditiegetrouw blikten ze tijdens een 'campagneontbijt' terug op de verkiezingsstrijd.

'Wij wilden er een tweestrijd van maken tussen sociaal en liberaal en dat is gelukt', zegt SP-campagneleider Arjan Vliegenthart, met enig gevoel voor zelfspot. 'Alleen heeft de kiezer bij sociaal een andere partij ingevuld.' Niet vanwege programmatische verschillen, denkt de SP'er, want die zijn voor de kiezer niet zo groot. 'Wellicht heeft de bestuurservaring van de PvdA de doorslag gegeven.'

Toen het strijdtoneel veranderde, heeft de SP daar niet op ingespeeld, geeft Vliegenthart toe. 'Wij hebben de strategie niet veranderd. Het is raar om in de laatste week ineens een andere campagne te voeren.'

Dat laatste is Kees Verhoeven van D66 niet met hem eens. Nadat duidelijk werd dat de strijd tussen VVD en PvdA ging, mengden zij zich gauw in het spel met een nieuw spotje: stem strategisch, stem D66. Voor een stabiele coalitie zou D66 nog weleens van belang kunnen zijn, wilden ze benadrukken. 'Misschien armoedig, maar het gaat om de uitslag.' En D66 had 2 zetels winst.

Als kantelmoment in de campagne noemt iedereen het eerste RTL-debat tussen de vier leiders van PVV, SP, VVD en PvdA. Jesse Klaver van GroenLinks: 'Daar heeft Roemer het laten lopen.' Pieter Heerma van het CDA: 'Daar stonden drie kibbelende mannen, waar Samsom bovenuit kon stijgen in een soort duidende rol.'

En de twee anderen die dat hadden kunnen doen waren afwezig, benadrukt Verhoeven. 'Roemer heeft zich misschien de kaas van het brood laten eten, maar D66 en CDA waren er niet eens bij toen het brood gegeten werd.' Na het debat is volgens Verhoeven een cruciale beweging op gang gekomen.

Alleen PvdA-voorzitter Hans Spekman vindt dat te veel eer voor het televisiedebat. 'Er borrelde al iets in Nederland, er werd een verhaal verteld dat niet klopte. Je kunt zoveel zeggen in een televisiedebat, maar als het geen weerklank vindt heeft het geen effect.' De campagne op straat, die voor de PvdA al veel eerder was begonnen, is net zo belangrijk.

De campagneleiders hebben zich verder verbaasd over de forse bemoeienis van sociale partners, zoals werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB Nederland en vakbeweging FNV.

Tijdens het ontbijt blijft Patricia Cho van de VVD opvallend stil. Aan de monsterzege van de VVD heeft ze niet veel toe te voegen.

undefined

Meer over