Beschaafde tiran

The Last Castle (Rod Lurie, 2001)

BBC 1, BBC1, 00.20-02.25 uur.

De typische filmgevangenisdirecteur is een barbaar onder een bedrieglijk laagje beschaving. Zo'n man die bij de meest onmenselijke besluiten keurig in het gelid blijft staan en zijn schrikbewind voert vanuit een onberispelijk ingericht kantoor. Zo'n man ook, die zijn gruwelbevelen geeft terwijl hij thee drinkt uit porseleinen kopjes en luistert naar klassieke muziek. Kolonel Winter (wijlen James Gandolfini) voldoet in The Last Castle grotendeels aan deze beschrijving. Het voornaamste verschil met de meeste van zijn collega's is dat hij in de meest penibele situaties kalm en vaak zelfs vriendelijk blijft praten. Op stemverheffingen zul je Winter zelden betrappen. Terwijl hij zijn militaire gevangenis wel degelijk leidt met de machtswellust en bloeddorstigheid van een tiran, uit hij zijn ongenoegen doorgaans slechts met wat Gandolfiniaans gesnuif.

Ook typisch voor zo'n gevangenisfilm: de directeur komt lijnrecht tegenover een heldhaftige gevangene te staan die zijn op lijken gebouwde dictatuur niet pikt. In dit geval, en dat voel je al zodra de immer nobele verschijning van Robert Redford arriveert, is dat de tot tien jaar cel veroordeelde generaal Irwin. Een legende in het Amerikaanse leger, die al snel de grenzeloze toewijding van zijn medegevangenen wint en ook houdt, zelfs nadat zijn misdaden bekend zijn geworden. Irwin en Winter zijn in alle opzichten aan elkaar gewaagd: ook Irwin is een man van zorgvuldig gewogen woorden, zijn gevecht tegen Winter voerend met het geduld van een superieure strateeg. Een alleszins beheerste strijd tussen goed en kwaad is het, waarbij de film graag wat boompjes over menselijke waardigheid mag opzetten.

Met zo veel discipline aan beide zijden van de morele lijn dreigt The Last Castle soms in te kakken, maar Redford en Gandolfini houden het vuur warm met hun voortreffelijke spel, en ook Shelly Johnsons opvallend strakke camerawerk mag er zijn. In het laatste half uur gaan de remmen eindelijk los, met ontploffende helikopters, heroïsch trompetgeschal en een ongeschonden wapperende Amerikaanse vlag.

Noordzee, Texas

Canvas, 23.05-00.40 uur.

(Bavo Defurne, 2011) Ergens in de jaren zeventig, aan de Belgische kust. Pim, een verlegen, introverte jongen van 16 die nauwelijks raad weet met zichzelf, is hopeloos verliefd op zijn boezemvriend Gino. Lange tijd lijken die gevoelens wederzijds, totdat Gino zich van Pim begint te verwijderen en een vriendinnetje blijkt te hebben. Intussen koestert Gino's zusje al net zulke onmogelijke gevoelens voor Pim. Regisseur Bavo Defurne weet in zijn zachtmoedige, nostalgische speelfilmdebuut uitstekend raad met de stille verlangens van de personages, maar had wel voor wat meer dynamiek mogen zorgen. Nu blijft Noordzee, Texas iets te veel hangen in dezelfde toonsoorten en wordt Pims zoektocht naar zichzelf soms een beetje saai.

Beginners

Nederland 3, 00.15-01.50 uur.

(Mike Mills, 2010) Oliver (Ewan McGregor) ontdekt dat zijn onlangs overleden vader Hal homoseksueel was. Beginners zou een sentimenteel drama kunnen worden, maar regisseur-scenarist Mills kiest voor een levensechte aanpak: milde humor afgewisseld met gelukkige en verdrietige momenten die iedereen zou kunnen meemaken. Dat is ook een nadeel: de film fladdert iets te veel om diepe indruk te kunnen maken. En de met een Oscar bekroonde Christopher Plummer had als Hal langer in beeld mogen zijn. Het is alsof de hoogbejaarde acteur al zijn gratie, charme, jongensachtigheid, ervaring, warmte en humor in zijn veel te korte scènes wist te proppen.

undefined

Meer over