Berlusconi vindt redders voor Fininvest

Een trio magnaten uit Saudi-Arabië, Zuid-Afrika en Duitsland en een consortium van Italiaanse banken hebben 45 procent gekocht van Berlusconi's drie commerciële tv-kanalen, zijn reclamebedrijf Publitalia en zijn filmarchief....

Van onze correspondent

Jan van der Putten

ROME

De betreffende belangen zijn ondergebracht in Mediaset, een subholding van Berlusconi's Fininvest. De Australische tycoon Rupert Murdoch, die een meerderheidsbelang had geëist en Berlusconi zelfs niet als minderheidspartner had gewild, is buiten de prijzen gevallen. Al eerder was de Amerikaanse mediagroep Time-Warner afgevallen.

Volgens personen die bij de transactie betrokken zijn, is Berlusconi maandag akkoord gegaan met de verkoop van een belang van 25 procent voor een bedrag van 1,8 miljard gulden aan de Saudische prins al-Waleed bin Talal Abdulaziz al-Saud, de Zuidafrikaanse ondernemer (tabak) Johann Rupert en de Duitse mediamagnaat Leo Kirch.

De 37-jarige Saudische prins, een neef van koning Fahd, is een van de rijkste mannen van de wereld. Hij kocht in 1991 een belang van 10 procent in de Amerikaanse bank Citicorp. Sindsdien is hij eigenaar geworden van diverse hotelketens en mede-eigenaar van het Plaza-hotel in Manhattan, de modezaak Saks in New York en Euro Disney bij Parijs.

Rupert en Kirch zijn al partners van Berlusconi in Italiës enige abonnee-tv, Telepiù. Voordien was Berlusconi via stromannen en brievenbusfirma's illegaal eigenaar van Telepiù, waarvan hij volgens de omroepwet van 1990 slechts 10 procent mocht hebben. De Kirch-groep zou nu aan de Richemont-groep van Rupert een groot deel van zijn Telepiù-belangen willen verkopen, vooral om middelen vrij te maken voor de operatie-Mediaset.

Het bankconsortium, dat een belang van 20 procent in Mediaset gaat nemen, wordt geleid door de Banca di Roma. Als een van Berlusconi's grootste schuldeisers heeft deze kolos alle belang bij een sanering van Fininvest. Dit concern, dat vorig jaar een omzet maakte van 11,5 miljard gulden, heeft een schuld van 4 miljard. De helft daarvan komt voor rekening van Mediaset.

Waarschijnlijk komen er volgend jaar nieuwe grootaandeelhouders bij, die een deel van het kapitaal overnemen dat nu bij de banken wordt geparkeerd. Volgend jaar ook moet Mediaset gedeeltelijk op de beurs worden gebracht. Berlusconi zou voor zichzelf minstens 30 procent willen houden. Hij zou ook aandelen willen verkopen aan mensen die hem onvoorwaardelijk zijn toegedaan: zijn managers en zijn werknemers.

De operatie-Mediaset is voor Berlusconi uitermate voordelig. De onbetaalbaar geworden schuld van Fininvest was een van Berlusconi's belangrijkste drijfveren om zich in de politiek te storten. Met de 3,5 miljard gulden van zijn nieuwe vennoten en met de verkoop van de aandelen op de beurs heeft hij in één klap het schuldenprobleem van Fininvest opgelost, en dat zonder de controle over de commerciële televisie uit handen te hoeven geven.

De deal lijkt Berlusconi alleen maar voordelen te bieden. Zijn nieuwe partners, speciaal de Saudische prins, kunnen nieuwe markten voor hem openen en nieuwe technologieën introduceren. Al-Waleed en Rupert hebben grote ervaring op het gebied van de abonnee- en satelliettelevisie, die in Italië niet of nauwelijks zijn ontwikkeld.

Maar op het politieke en justitiële front blijven er spanningen. Vorige maand leidde Berlusconi uit zijn zege in de tv-referenda af dat niemand hem zijn drie tv-kanalen kan afpakken. Maar de uitspraak van het Constitutionele Hof dat één eigenaar niet de controle mag hebben over drie van de twaalf nationale kanalen blijft geldig.

In de geest van dat vonnis werkt het parlement, onder protest van Berlusconi's rechtse blok, aan een nieuwe omroepwet. Daarmee krijgen ook de nieuwe partners van Mediaset te maken. Ze moeten er rekening mee houden dat ze zeker één van hun drie kanalen zullen moeten opgeven.

Berlusconi's belangenconflict wordt niet opgelost. Volgens een al door de senaat goedgekeurd wetsontwerp moet een premier, minister of onderminister die een belang heeft van meer dan 5 procent in een strategische activiteit, zoals de tv, binnen een jaar na zijn aantreden dat belang afstoten, anders verliest hij zijn politieke functie.

En dan zijn er de conflicten met justitie. Het belangrijkste betreft Publitalia, de financiële motor van Fininvest die volgens de rechters van Milaan een brandkast van illegale fondsen was. Vorige week heeft een rechtbank de beslissing om Publitalia onder het bestuur van een commissaris te stellen, uitgesteld tot 13 oktober. Het is nog onduidelijk hoe Berlusconi's nieuwe partners zich tegen dat risico hebben ingedekt.

Meer over