Berlusconi: rechters zijn communisten

Volgens Silvio Berlusconi is de Italiaanse magistratuur een links bolwerk. Volgens zijn tegenstanders heeft Berlusconi zichzelf echter boven de wet verheven.

ROME - Voor de neus van Silvio Berlusconi wordt een vrouw onwel. 'Mijn schuld', grapt de 76-jarige politicus vanaf zijn podium, terwijl de hulpdiensten komen aansnellen. 'Ik heb zo veel over communisten gepraat dat ze zich beroerd voelde.'

Politicus en mediamagnaat Berlusconi stuurde zaterdag bussen vol aanhangers naar Rome om te protesteren. Tegen de linkse politici bijvoorbeeld, die de verkiezingen met minder dan een half procentpunt verschil van hem wonnen en hem nu doodleuk negeren bij het vormen van een nieuwe regering. Maar vooral om te protesteren tegen de 'linkse' magistraten, die midden in de formatieperiode in Italië een zoveelste juridisch onderzoek naar Berlusconi openden. De 'communisten' dus.

'Afblijven van Berlusconi', staat op de bordjes die de honderdduizenden aanhangers ritmisch door de lucht zwaaien, terwijl uit de speakers het lied I will survive klinkt. De demonstranten dragen de eerder uitgedeelde witte Berlusconi-petjes op hun hoofd. Ze pakken elkaar bij de schouders in een polonaise. Het piazza del Popolo staat bomvol, als steunbetuiging aan de veelvuldig vervolgde politicus.

'Ze willen de leider van tien miljoen Italianen buitenspel zetten', roept Berlusconi vanaf het podium. 'Ze' zijn de magistraten. 'Ze' willen hem uitschakelen, en 'ze' zijn links. Dat is de theorie van Berlusconi.

Hij heeft dan weliswaar uitstel weten te regelen voor zijn processen inzake minderjarige prostitutie en belastingfraude, maar decennialang al krijgt hij de ene na de andere aanklacht aan zijn broek.

'Ondanks al die aanklachten is Berlusconi niet één keer veroordeeld', zegt Sabrina, die vanuit het Zuid-Italiaanse Taranto naar Rome is gereisd voor Berlusconi. Haar achternaam wil ze niet in de krant hebben, omdat ze binnenkort wil emigreren. Ze vertrouwt de media niet, ze vertrouwt de rechtspraak niet en op de vraag of ze Berlusconi wel vertrouwt, haalt ze haar schouders op. 'Maar gearresteerd worden om je politieke mening gaat echt te ver. Ze zijn allemaal links, die magistraten.'

Het klinkt als een complottheorie, maar volgens hoogleraar Grondrecht aan de universiteit van Milaan, Nicolò Zanon, zit er inderdaad een links luchtje aan de magistratuur. 'Traditiegetrouw zijn de linkse stromingen er sterk vertegenwoordigd', zegt hij. Zanon maakt zich zorgen over de Italiaanse rechtspraak. 'Niet door die linkse stromingen, want als de magistraten hun werk op professionele wijze uitoefenen heeft hun politieke voorkeur geen invloed. Het merendeel van de magistraten gedraagt zich onpartijdig, maar er is zijn ook onprofessionele magistraten die openlijk politiek bedrijven.'

Als voorbeeld noemt hij Antonio Ingroia, die zaterdag op het podium van een ander Romeins plein een demonstratie tegen Berlusconi hield. Als magistraat ging Ingroia naar politieke bijeenkomsten. Bij de jongste verkiezingen kandideerde hij zich, met een eigen partij. Nu deze beroemde magistraat na een vurige anti-Berlusconi campagne de kiesdrempel niet heeft weten te behalen, keert hij terug in de rechtspraak, als rechter, wel in een andere regio.

Ingroia is niet de enige. 'Als magistraten zo openlijk politiek bedrijven en dan ook nog de overstap maken, verliezen mensen het vertrouwen in de rechtspraak', zegt Zanon. 'En de rechtspraak ontleent haar legitimiteit juist aan het vertrouwen van de burger.' Zonder vertrouwen kan elk juridisch onderzoek naar een politicus als politieke aanval worden gezien, vreest Zanon. 'En dat terwijl er genoeg corrupte politici rondlopen.'

'Als het zo doorgaat, ontstaat er chaos', roepen ook de betogers op het plein waar gedemonstreerd wordt tegen Berlusconi. Zij zien Berlusconi als bron van het kwaad, ook voor het afbrokkelende vertrouwen in de rechtspraak.

'Magistraten voelen zich genoodzaakt de politiek in te gaan omdat de wet niet wordt toegepast', zegt demonstrante Sonia Tavoletta. Terwijl magistraten in het zuiden van Italië vanwege hun baan hun leven riskeren, blijft Berlusconi minachtend praten over deze beroepsgroep, zegt ze. Volgens haar en haar mededemonstranten is het dankzij zijn eigen wetten, zoals een verkorte verjaringstermijn, dat Berlusconi nog niet is veroordeeld.

Vanwege belangenverstrengeling is Berlusconi feitelijk onverkiesbaar, vinden ze. Als onderbouwing voor die stelling lezen ze lange lappen voor uit de Italiaanse grondwet. Achter op het plein zwaait een demonstrant met een communistische vlag.

'Dit gaat niet over links versus rechts', zegt Tavoletta. 'Dit gaat over legaliteit versus illegaliteit. Zelfs een extreem-rechtse magistraat zou tegen Berlusconi moeten zijn.' Dat zoveel mensen op dat andere plein het tegenovergestelde beweren, kan ze niet geloven. 'Berlusconi heeft natuurlijk invloed via zijn televisie. Maar misschien heeft hij die mensen gewoon betaald.'

undefined

Meer over