Bericht uit Berlijn: de spiegel van de Duitse ziel

Gereedschap in een Duitse bouwmarkt. Beeld anp
Gereedschap in een Duitse bouwmarkt.Beeld anp

Het was dinsdagavond, even na half acht. Ik speurde de schappen van een Berlijnse bouwmarkt af, in mijn hand een stuk afgescheurde enveloppe met daarop een reeks Duitse tongbrekers: Aluabdeckprofile, tien liter Nivelliermasse - nivelleermassa, daar was ik benieuwd naar. Dat moest een omineus goedje zijn.

Maar eerst moest ik een 'Endkappe' vinden, van koper. Volgens mijn vriend waren die verkrijgbaar op de afdeling ­sanitair. En daar bevond ik me, vertelden de wegwijzers boven mijn hoofd. Maar het was nou niet bepaald alsof de Endkappen je er om de oren vlogen. Of misschien ook wel, maar ik wist niet hoe ze eruitzagen.

Duitse bouwmarkten zijn over het algemeen zo groot dat ze een gemiddeld filiaal van Gamma doen verbleken tot een buurtsuper. De mensen om mij heen kenden de weg moeiteloos en waren vooral opvallend goed geluimd. Alsof ze er de hele werkdag naar hadden gesnakt nog een uurtje tussen de schroeven in chemische verfdampen te verwijlen. ­Iedereen behalve ik.

Nog een kwartier tot sluitingstijd, riep een strenge damesstem om. In lichte paniek wierp ik me voor zo'n steekkarretje dat door het gangpad tufte.

'Meister', zei ik tegen de man aan het stuur, omdat ik heb geleerd dat je handwerkslieden met die titel waardig aanspreekt. De Meister, een man met zorgvuldig gekamd grijs haar, frummelde de drie balpennen in zijn borstzak. 'Ik ben op zoek naar een Endkappe.'

'U weet dat er heel veel verschillende soorten Endkappen bestaan?' De man snoof kort, als een leraar die constateert dat zijn leerling zijn wiskundehuiswerk niet geeft gemaakt.

We zijn thuis aan het verbouwen. Dat wil zeggen, mijn vriend verbouwt samen met een maat van hem, terwijl ik stukjes tik voor de Volkskrant. De deal is dat ik hen op gezette tijden voorzie van döner en dat ik zo nodig uitruk naar de bouwmarkt om missende onderdelen aan te schaffen.

Bouwmarkten zijn de spiegel van de Duitse ziel, heb ik de afgelopen weken tijdens tientallen bezoeken ontdekt. Vergeet Bayreuth, vergeet het Schwarzwald. Wie een door en door Duitse culturele biotoop wil zien, moet een uurtje doorbrengen in een filiaal van Bauhas, Hellweg, Obi, Globus of Hornbach.

Om te overleven in de Duitse bouwmarkt zijn drie dingen essentieel: precisie, voorbereiding en licht autoritaire bluf. Wie iemand om een dienst vraagt wordt geacht autoriteit te tonen op het gebied van zijn vraag, die altijd met een wedervraag zal worden beantwoord.

'Van welk materiaal moet de Endkappe zijn?' Dat wist ik: 'Koper.' Maar ik was er nog niet. 'Afmetingen?' Ik haalde mijn schouders op, ik had gefaald. De Meister tufte voor me uit naar een schap in de volgende rij, hoofdschuddend.

Een Endkappe, dat blijkt gewoon zo'n draaidopje voor een waterleidingbuis te zijn. Ik belde mijn vriend voor de afmetingen. De Meister bleef naast me staan, nog steeds hoofdschuddend. Ik hing op en pakte het juiste dopje. 'Voor de volgende keer, goed onthouden, sanitair, derde rij rechts', zei de Meister. Ik had zin om me onder te dompelen in een bad met nivelleermassa.

Meer over